تعریف هوش هیجانی چیست؟ چگونه آن را تقویت کنیم؟

تعریف هوش هیجانی چیست؟

هوش هیجانی یا همان هوش اجتماعی از جمله هوش‌هایی است که امروزه زیاد از آن‌ می‌شنویم و احتمالاً همهٔ ما با سوال تعریف هوش هیجانی چیست؟ مواجه شدیم.

در این مطلب می‌خوایم با هوش هیجانی یا همان EQ آشنا بشیم و راهکارهایی برای افزایش آن به شما ارائه بدم.

پس اگر مشتاق هستید که بدانید هوش هیجانی چیست ؟ با من تا انتهای این مطلب همراه باشید.

در این مطلب به مطالب زیر می‌پردازیم:

  1. بخش اول – منظور از هوش عاطفی چیست ؟ و تفاوت آن با بهرهٔ هوشی در چیست؟
  2. بخش دوم – نشانه‌های داشتن هوش هیجانی پایین
  3. بخش سوم – راهکارهای افزایش هوش هیجانی
  4. بخش چهارم – معرفی کتاب‌های مرتبط با هوش هیجانی

بخش اول – منظور از هوش عاطفی چیست ؟ و تفاوت آن با بهرهٔ هوشی در چیست؟

هوش هیجانی چیست

هوش هیجانی به زبان ساده تمایل فرد به رفتار مسئولانه و تعهد در قبال نگرش‌ها و اعمال است.

برای مدت طولانی جامعه بر این باور بود که هرکس IQ بالاتری داشته باشه عملاً موفق‌تره ولی به تازگی روانشناسان متوجه شدند که علاوه بر IQ یا همان بهرهٔ هوشی، EQ هم معیار بسیار مهمی در موفقیت افراده.

الان ممکنه کمی گیج شده باشید و با خودتان بگویید Eq چیست ؟ یا که Eq مخفف چیست ؟ اگر کمی صبر کنید به شما می‌گویم 😉

EQ همان هوش هیجانی است که مخفف Emotional Quotient است. البته به آن Emotional Intelligence هم میگن.

هوش هیجانی یا همان هوش عاطفی یعنی:

  • زیرک بودن
  • همدلی و درک احساسات اطرافیان
  • توانایی مدیریت احساسات

شاید افرادی بهرهٔ هوشی بالاتری داشته باشند ولی الزاماً موفق نیستند؛ البته اصلاً نمی‌خوام بگم که بهرهٔ هوشی بالا چیز خوبی نیست!

یک مثال برای هوش هیجانی

یک مهندس کامپیوتر با بهرهٔ هوشی ۱۲۸ را در نظر بگیرید.

حالا این مهندس ما یک ایدهٔ خیلی عالی داره و اگر بتونه که یک سرمایه‌گذار رو قانع کنه که ایده‌ش پول‌سازه می‌تونه کسب‌وکار خودش رو راه بندازه.

اما

اگر فکر می‌کنید که فقط با داشتن ایدهٔ عالی و یک سرمایه‌گذار پول‌دار زندگی عالی و فوق‌العاده‌ای پیش روی شماست، باید بگم که در اشتباهید! چرا؟!

بذارید ادامهٔ ماجرا رو براتون بگم.

آقای مهندس بالاخره سرمایه‌گذار موردنظرشو پیدا می‌کنه، کلی مقاله‌های پیچیدهٔ علمی برای اینکه نشون بده ایده‌ش عملی هست آماده می‌کنه و روز بزرگ ارائه فرا می‌رسه.

همه چیز تا اینجا کاملا بر وفق مراد درحال پیش رفتنه؛ اما وقتی که نوبت به ارائه می‌رسه…

مهندس ما خیلی محترمانه مقاله‌هایی رو که آماده کرده بود جلوی سرمایه‌گذار می‌ذاره و اینجاست که همه چیز خراب می‌شه :/

نه برای اینکه مقاله بد بود بلکه برای اینکه سرمایه‌گذار همون جور که از اسمش معلومه سرمایه‌گذاره نه یک مهندس کامپیوتر؛ پس مسلماً قرار نیست چیزی از اون مقاله متوجه بشه.

چیزی که اون نیاز داره یک ارائهٔ کاملاً واضح توسط مهندس ما درباره ایده‌اش است. سرمایه‌‌گذار اصلاً براش مهم نیست که از لحاظ مهندسی این ایده چگونه کار می‌کنه. چیزی که برای اون مهمه اصل مطلبه و اینجاست که مهندس ما به مشکل بر می‌خوره.

آیا هوش هیجانی پایین مشکل کاره؟

بله، چون هوش هیجانیِ مهندس داستان ما پایینه. شاید حتی نمی‌دونه همچین هوشی وجود داره.

ولی خب لازم بود که به خاطر عدم توانایی‌ش برای ارائهٔ کارش سرمایه‌گذار رو از دست بده تا تازه از خودش بپرسه هوش اجتماعی چیست ؟

و مسلماً بعد از خواندن این مقاله هوش هیجانی می‌تونه نه تنها به پاسخ سوالش برسه بلکه هوش هیجانی خودش رو هم افزایش بده 😉

این همه داستان گفتم که به این نتیجه برسیم، که فقط با داشتن بهرهٔ هوشی نمیشه موفق شد، بلکه با داشتن آن در کنار هوش هیجانی تازه می‌شه به موفقیت رسید.

اگر قبل از اینکه به خواندن ادامه مطلب بپردازید ذهنتون درگیر این شده که بهرهٔ هوشی‌تون چنده 😀 می‌تونید تست هوش گاردنر رو بدید و بعد از فهمیدن بهرهٔ هوشیتون به ادامهٔ مطلب بپردازید. 🙂

بخش دوم – نشانه‌های داشتن هوش هیجانی پایین

هوش هیجانی به زبان ساده
  1. سردرگمی در درک کردن احساسات دیگران
  2. مقصر دانستن دیگران برای عدم توانایی در برقراری ارتباط با آن‌ها
  3. دیگران را بیش از حد احساسی دانستن
  4. عدم توانایی در همدلی کردن با دیگران
  5. عدم کنترل احساسات شدید خود (مثل عصبانیت)
  6. مشکل داشتن در پیدا کردن و نگه داشتن دوست
  7. پنهان کردن احساسات واقعی خود
  8. داشتن چهره بی‌احساس یا همون پوکرفیس :/
  9. مضطرب بودن در شرایط اجتماعی (دچار افکار منفی و … شدن به دلیل مخفی کردن احساسات خود)
  10. زود قضاوت کردن شرایط و دیگران

بخش سوم – راهکارهای افزایش هوش هیجانی

هوش هیجانی

۱- احساسات خود را بشناسید

الان ممکنه با خودتون بگید چطور ممکنه که من ندونم چه احساسی دارم؟ خب بذارید ازتون بپرسم آیا پاسختون به حداقل ۵ تا از ویژگی‌هایی که بالا گفتم بله بود؟

پس حرف من رو قبول کنید که شما احساساتتون رو نمی‌شناسید.

تمرین شناسایی احساسات این‌جوریه که شما در یک مکان آروم می‌شینید و اتفاقات روز رو مرور و شرایط متفاوتی که آن روز در آن قرار داشتید رو بررسی می‌کنید. ازتون می‌خوام که با خودتون صادق باشید و احساسی که واقعا در آن شرایط داشتید رو بیان کنید.

این روش مثل یک خوددرمانی می‌مونه؛ انگار که خودتون روانشناس خودتونید.

برای اینکه دقیقاً بدونید که در اون شرایط چه احساسی داشتید یک فایل از انواع احساسات در زیر براتون قرار دادم.

۲- یادگیری کنترل کردن احساسات خود

یکی از بهترین روش‌ها برای کنترل کردن احساسات مدیتیشن هست.

شما می‌تونید کلی ویدئوی رایگان مدیتیشن در اینترنت پیدا کنید و به مدیتیشن بپردازید.

یکی دیگه از روش‌هایی که با استفاده از اون می‌تونید کنترل بهتری بر روی احساسات خودتون داشته باشید، اینه که خودتون رو تحت فشار بگذارید.

حالا ممکنه سوالی برای شما پیش بیاد:

تحت فشار گذاشتن خودم چه تاثیری روی کنترل احساساتم داره؟

باید بگم که همهٔ انسان‌ها در شرایط آروم و بدون استرس و دغدغه، مشکل زیادی با کنترل کردن احساساتشون ندارند ولی همین آدم‌ها اگر در یک شرایط سخت قرار بگیرند کنترل احساسات و اعمال خودشونو از دست می‌دهند و در برخی از موارد کارهایی انجام می‌دهند که غیرقابل جبران هست.

حالا من از شما می‌خوام که اگر شده خیلی خیلی کم ولی به خودتون کمی فشار بیارید و از منطقهٔ امن خودتون خارج بشید.

می‌دونم تو این شرایط اقتصادی و سیاسی همه تحت فشار هستند ولی شما یک پله جلوتر از بقیه باشید و کمی بیشتر از آن‌ها به خودتان فشار وارد کنید برای مثال:

  • صبح ‌ها ۱۰ دقیقه زودتر از تخت خواب بیرون بیاید
  • اگر عاشق شیرینی‌جات هستید یک هفته اصلاً شیرینی نخورید
  • اگر برای انجام پروژه‌تان ۱۰ روز وقت دارید آن را در ۹ روز به اتمام برسانید

وقتی شما خودتان، خودتان را در فشار می‌گذارید یاد می‌گیرید که چگونه احساسات و اعمالتون رو کنترل کنید و اگر یک روز رئیستون ازتون خواست که پروژه رو یک روز زودتر تحویل بدید دیگر می‌دونید که چگونه باید از پس شرایط بربیاید.

۳- احساسات خود را نمایش بدهید

منظور از نمایش احساسات اینه که شما باید صدا، حالت چهره و حرکات بدنتون هم با آنچه که دارید تعریف می‌کنید و یا احساسی که در آن لحظه دارید هماهنگ باشه.

شاید براتون پیش آمده باشه شرایطی که برای مثال دارید از دوستتان برای اتفاقی که افتاده عذرخواهی می‌کنید و واقعاً احساس تاسف می‌کنید ولی دوستتان فکر می‌کنه که شما فقط دارید برای اینکه ماجرا رو تموم کنید عذرخواهی می‌کنید.

به نظرتون چرا دوستتون باید همچین فکری بکنه با اینکه واقعاً اینطور نیست؟

برای اینکه چهره و تن صدای شما با آنچه که دارین به او می‌گین، که در این مورد یعنی احساس پشیمانی، هم‌خوانی نداره.

برای اینکه بیشتر بتونید احساسات خودتون رو نمایش بدید می‌تونید وقتی که دارید تلویزیون تماشا می‌کنید به حالت‌های چهره و حرکات بدن و تن صدای آدم‌ها توجه کنید و کم‌کم سعی کنید که شما هم از آن‌ حرکات در مکالمات روزانه‌تون استفاده کنید.

۴- احساس همدردی با دیگران

احساس هم‌دردی یکی از مهم‌ترین احساساتی است که در روابط اجتماعی خود به آن نیاز دارید.

شما باید سعی کنید که از ذهن خودتون خارج شوید و سعی کنید بفهمید که در ذهن شخص مقابل شما چی می‌گذره؛ یک جورایی شما باید احساسات فرد مقابل را پیش‌بینی کنید.

این کار برای کسایی که هوش هیجانی پایینی دارند اصلاً قرار نیست آسون باشه ولی موضوع خیلی مهمی در روابط است؛ پس ارزش وقتتون رو داره. سعی کنید که در این مورد بهتر بشید.

دفعهٔ بعدی که با یک نفر در حال مکالمه بودید به جای اینکه به حرف بعدی که می‌خواید بزنید فکر کنید، به حرف‌های طرف مقابل گوش کنید و به چیزهایی که می‌گه واکنش نشون بدید.

اگر این کار رو به درستی انجام بدید به نظر دیگران فرد جذاب‌تری به نظر می‌رسید چون
آن‌ها متوجه می‌شوند که شما به آن‌ها و چیزی که می‌گن اهمیت می‌دید.

بخش چهارم – معرفی کتاب‌های مرتبط با هوش هیجانی

مقاله هوش هیجانی

یکی از بهترین روش‌ها برای پاسخ به سوال eq چیست ؟ یا منظور از هوش عاطفی چیست ؟ خواندن کتاب‌های مرتبط با این حوزه است.


در این بخش می‌خوام ۳ تا از بهترین کتاب‌ها در این زمینه رو به شما معرفی کنم.

۱- قدرت هوش هیجانی

Eq مخفف چیست

کتاب قدرت هوش هیجانی اثری از دانیل گلمن دربارهٔ مدیریت و رهبری است. دانیل گلمن، نویسندهٔ نیویورک تایمز، در کتاب قدرت هوش هیجانی که در سال ۱۹۹۵ انتشار یافت، استدلال می‌‌کند که احساسات ما نقش بسیار مهمی در تفکر، تصمیم‌‌گیری و موفقیت فردی ایفا می‌‌کنند. گلمن در این کتاب هوش هیجانی را تعریف می‌کند و گزارش او در این مورد، راهنمایی جالب و کاربردی برای تسلط بر احساسات است.

bazaracademy

خلاصه و نسخهٔ کامل این کتاب رو می‌تونید از طریق لینک مقابل تهیه کنید. هوش هیجانی چیست+مقاله

۲- رازهای هوش هیجانی

هوش اجتماعی چیست

در کتاب رازهای هوش هیجانی نوشته کریستال جوناس، یاد می‌گیرید که چگونه با به‌ کار انداختن صحیح هوش، به خودآگاهی، خودمدیریتی و پس از آن به آگاهی اجتماعی و مدیریت روابط برسید.

ketabrah

نسخهٔ کامل این کتاب رو می‌تونید از طریق لینک مقابل تهیه کنید. هوش هیجانی چیست+مقاله

۳- هوش هیجانی به زبان آدمیزاد

هوش عاطفی چیست

کنترل هیجانات خود را به دست گیرید تا به موفقیت در محل کار و شادی در خانه دست یابید. آگاهی از هیجانات و توانایی کنترل آن‌ها، چه از لحاظ حرفه‌ای و چه از لحاظ شخصی، یکی از کلیدهای موفقیت در زندگی است. این راهنمایی دوستانه به شما کمک خواهد کرد

digikala

نسخهٔ کامل این کتاب رو می‌تونید از طریق لینک مقابل تهیه کنید. هوش هیجانی چیست+مقاله

در ۷ کتابی که باید درباره هوش هیجانی بخوانید کتاب‌های بیشتری دربارهٔ هوش هیجانی معرفی شده.

حرف آخر

اگر بخوام خلاصه‌ای از تمام حرف‌های بالا در پاسخ به سوال ” هوش عاطفی چیست ؟ ” براتون بگم، باید بگم که هوش هیجانی یا همان هوش عاطفی در اصل همون قابلیت کنترل احساسات خود و درک احساسات افرادی است که با آن‌ها در تعامل هستیم.

پس شناختن احساسات خود و دیگران و توانایی در کنترل آن‌ها در شرایط‌ مختلف از ویژگی‌های مهمی است که هر انسانی باید آن را کسب کند.

پس از همین امروز شروع کنید و هوش هیجانی خود را تقویت کنید.

مطالب دیگر برای آشنایی بیشتر با هوش هیجانی

انواع آزمون استعداد و هوش و شخصیت

من در مطلب بالا به معروف‌ترین تست‌های فهمیدن هوش هیجانیتون اشاره کردم ولی اگر می‌خواید بیشتر دراین مورد بدونید مطلب زیر رو از دست ندید.

تفسیر تست هوش هیجانی بار آن

یکی از تست‌های هوش هیجانی تست هوش هیجانی بار آن است که اگر با آن آشنا نیستید حتماً پیشنهاد می‌کنم که به این مطلب سر بزنید.

انواع هوش و استعداد کدامند؟

همونطور که می‌دونید هوش هیجانی فقط یکی از چندین هوشی است که ما داریم پس خوبه حالا که متوجه شدید هوش هیجانی چیست به این مطلب هم سر بزنید تا با بقیه هوش‌هایی که داریم آشنا بشید.

امیدوارم که مطلب فوق براتون مفید واقع شده‌باشه اگر شما هم راهکار دیگه‌ای برای تقویت هوش هیجانی می‌شناسید خوشحال می‌شم که در بخش کامنت‌ها با من درمیان بذارید.

2 دیدگاه برای “تعریف هوش هیجانی چیست؟ چگونه آن را تقویت کنیم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *