برای انتخاب رشتۀ کنکور سراسری باید چه کار کنیم؟ توضیحات دقیق و مرحله به مرحله

در مرحله انتخاب رشته چه کار کنیم تا بهترین نتیجه را داشته باشیم؟

انتخاب رشته، برای بیشتر ما پس از کنکور یک قدم بزرگ و پر از تردید بوده است. این تصمیم جزو اولین تصمیم‌های مهم زندگی ماست. به خاطر همین سعی می‌کنیم بهترین عملکرد را داشته باشیم؛ اما شاید ندانیم برای انتخاب رشته کنکور درست باید از کجا شروع و دقیقاً چه کار کنیم؟ مراحل انتخاب رشته کدامند و اطلاعات خیلی پراکنده و گنگ به نظر برسند.

من خودم هم با این مسئله خیلی درگیر بودم. بالاخره آدم نمی‌خواهد زحمات کنکورش به باد برود یا به خاطر بی اطلاعی اشتباه بزرگی مرتکب شود. این واقیعت هم انکار ناپذیر است که این انتخاب تاثیر زیادی در آینده ما دارد.

در این مطلب سعی کردم یک راهنمای جامع و دقیق برای شما بنویسم که برای یک انتخاب رشتۀ موفق باید دقیقاً از کجا شروع کنید و چه مراحلی را جلو ببرید. برای نوشتن آن حسابی تحقیق کرده‌ام پس نگران از قلم افتادن چیزی نباشید.

همچنین در مراحل انتخاب رشته کنکور، اگر توصیه، نکته و یا اصطلاحی را لازم بوده از انتخاب رشتۀ کنکور بدانید برای شما قرار دادم. توضیح داده‌ام چگونه راجع به رشته‌های مختلف اطلاعات کسب کنید؟ سراغ چه افرادی بروید؟ کجا این افراد رو پیدا کنید؟ راجع به چه چیزهایی از آن‌ها سوال کنید؟

چگونه انتخاب‌هایتان را مرتب کنید؟ روند بررسی انتخاب‌ها از سازمان سنجش به چه صورت است؟ چگونه شانس قبولی خود را افزایش بدهید؟ چگونه احتمال قبولی در رشته‌های مختلف را تشخیص بدهید؟ چگونه کارنامه را از سایت سنجش دریافت کنید و بخش‌های مختلف آن هرکدام چه معنایی دارند؟

آغاز مرحله انتخاب رشته کنکور

حدود یک ماه پس از برگزاری کنکور سراسری در تاریخ ۹ تا ۱۲ تیر ماه، نتایج اولیه آن از طریق سازمان سنجش اعلام می‌گردد. لازم است شرکت‌کنندگان در این آزمون، پس از آن که کارنامه کنکور را دریافت و نتایج را مشاهده کردند، از ۱۴ تا ۲۰ مرداد، ۱۵۰ کد محل تحصیلی را بر اساس اولویت‌های مدنظرشان انتخاب کنند. در صورتی که متقاضی انتخاب رشته نکند، به معنای انصراف از آزمون می‌باشد.

ساز و کار بررسی انتخاب‌ها توسط سازمان سنجش شاید برای همه مشخص نباشد. در مرحله انتخاب رشته، تا پایان زمان مقرر، همۀ متقاضیان می‌توانند لیست انتخاب رشتۀ خود را وارد کنند.

پس از آنکه وقت تمام شد، سازمان سنجش، از رتبۀ اول شروع می‌کند. انتخاب اول او را بررسی می‌کند. در صورتی که انتخاب اول هنوز ظرفیت داشته باشد، فرد در آن قبول می‌شود و سراغ رتبۀ بعدی می‌رود. اگر ظرفیت نداشته باشد، به سراغ انتخابِ دومِ فرد می‌رود. همین داستان تا زمان قبولی متقاضی در یکی از کد محل‌ها ادامه پیدا می‌کند.

پس در هنگام انتخاب رشته مرحله به مرحله ، به اولویت‌ها و احتمال قبولی خودتان توجه کنید.

با وجود آنکه آزمون سراسری و آزاد چند سالی است که ترکیب شده اند، درگاه انتخاب رشتۀ دانشگاه آزاد و سراسری متفاوت است. متقاضیان انتخاب رشته در دانشگاه آزاد، پس از دانلود دفترچۀ مخصوص این دانشگاه‌ باید با مراجعه به سایت انتخاب رشته دانشگاه آزاد ۱۰۰ کد محل تحصیلی (به غیر از پزشکی، دندان‌پزشکی، دارو سازی و دام‌پزشکی) را در فرم انتخاب رشته وارد کنند.

در زمان انتخاب رشته مواظب مشاورانی باشید كه سر و كله‌شان فقط در همین زمان‌ها پیدا می‌شوند! آن‌ها ادعای معجزه‌گری در انتخاب رشته دارند. پول زیادی درخواست می‌کنند و وعده‌ی قبولی در بهترین رشته و دانشگاه را می‌دهند. اما آن‌ها فقط چند نکته از انتخاب رشته را می‌دانند. شما می‌توانید با استفاده از نکات سایت‌های معتبر و توضیحات دفترچه به راحتی انتخاب رشته کنید. آیندۀ خودتان را به مشاورانی که قصد درآمدزایی از کنکور دارند، نفروشید. در این متن تمام نکات لازم برای انتخاب رشتۀ صحیح و اصولی را در اختیارتان قرار می‌دهیم. پس نگران نباشید و متن زیر را دنبال کنید.

اولین مراحل انتخاب رشته سراسری: دریافت کارنامۀ اولیه

اولین مرحله از مراحل انتخاب رشته سراسری دریافت کارنامه است.

مراحل کنکور و انتخاب رشته - دریافت کارنامه

برای دریافت کارنامه در زمان مقرر به سایت سازمان سنجش مراجعه کنید. در منوی سمت راست گزینه سراسری را انتخاب کنید.

انتخاب رشته مرحله به مرحله - دریافت کارنامه کنکور سراسری

در قسمت اطلاعیه‌ها بر روی گزینۀ اعلام نتایج اولیه آزمون سراسری کلیک کنید.

ورود به سایت سازمان سنجش و دریافت کارنامه - مراحل انتخاب رشته سراسری

برای ورود نیاز به شماره داوطلبی یا شماره پرونده و کد رهگیری و یا شماره پرونده و شماره سریال دارید.

اگر به هر دلیلی اطلاعات بالا را فراموش کرده‌اید، می‌توانید با ارسال درخواست در سامانه پاسخ گویی سازمان سنجش اطلاعات خود را بازیابی کنید.

مراحل تصویری دریافت کارنامه در مراحل انتخاب رشته سراسری

مراحل دریافت کارنامه کنکور - مراحل کنکور و انتخاب رشته

پس از انتخاب گزینه سراسری از منو، اطلاعیه‌های کنکور سراسری برای شما به نمایش در می‌آید.

دریافت کارنامه کنکور - مرحله انتخاب رشته

با کلیک بر روی اعلام نتایج مرحلۀ اول وارد بخش زیر می‌شوید. در این بخش سه روش مختلف برای ورود وجود دارد. اگر شمارۀ پرونده یا شمارۀ داوطلبی خود را فراموش کرده‌اید؛ در اینجا شرایط بازگردانی آن شرح داده شده است.

ورود به سازمان سنجش و دریافت کارنامه - توضیحات مراحل انتخاب رشته کنکور

پس از دریافت کارنامه باید بدانید هر قسمت آن به چه معناست.

قسمت‌های مختلف کارنامۀ کنکور سراسری

وقتی شما کارنامۀ کنکور را دریافت کردید، شاید در نگاه اول کمی گیج شوید. پس در مراحل انتخاب رشته کنکور ، بهتر است اول ببینیم بخش‌های مختلف کارنامه چه معنایی دارد؟

بخش های کارنامه کنکور - انتخاب رشته مرحله به مرحله

بخش‌های بالاتر کارنامه مشخصات شما را نشان می‌دهد. پس نیازی به توضیح ندارد. فقط مشخصات خود را چک کنید تا اشتباهی در هنگام ثبت‌نام رخ نداده باشد.

در صورتی که اشتباهی رخ داده باشد، حتماً به سازمان سنجش اطلاع دهید تا ویرایش شود. چون ممکن است در شرایط پذیرش شما تاثیر بگذارد.

حالا به توضیح بخش‌های دیگر کارنامه می‌پردازیم.

۱- اعلام علاقه‌مندی بر اساس تقاضانامه

غیرانتفاعی – پیام نور

اگر در زمان ثبت‌نام برای کنکور، می‌خواستید در دانشگاه پیام نور و غیرانتفاعی هم انتخاب رشته کنید. همچنین کارت اعتباری برای آن را خریداری کرده باشید، بله نوشته شده است. در غیر این صورت خیر نوشته شده است.

البته بعد از کنکور، اگر حدنصاب نمره را آورده باشید، این فرصت برای شما وجود دارد که در هنگام انتخاب رشته، کارت اعتباری خریداری کرده و در این دانشگاه‌ها انتخاب رشته کنید.

سهمیه بهیار

بهیار به فردی گفته می‌شود که؛

  • مشغول به خدمت در یک مرکز دولتی و یا غیردولتی باشد.
  • حداقل سه سال سابقه کار داشته باشد.
  • با عنوان بهیار در استان محل کار خود، مشغول خدمت باشد.
  • همچنین آن‌ها دارای تحصیلات دیپلم بهیاری می‌باشند.

۱۰ درصد ظرفیت پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های دولتی در رشته پرستاری به این افراد اختصاص می‌یابد.

سهمیه کارمند

کارمندان رسمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هستند.

  • در شهر محل خدمت خود از سهمیه کارمندی استفاده کنند.
  • حداکثر سن برای استفاده از این سهمیه ۳۵ سال به هنگام ثبت‌نام خواهد بود.

حدود ۱۰ درصد ظرفیت رشته‌های شبانه دانشگاه‌های دولتی به این افراد اختصاص می‌یابد.

پس اگر شرایط سهمیه کارمندی یا بهیاری را نداشتید، در این جدول خیر نوشته شده است و این سهمیه را هم نخواهید داشت.

۲- وضیعت مجاز به انتخاب رشته در دوره‌های مختلف هریک از گروه‌های آزمایشی

در این قسمت اگر حداقل نمره‌ها را برای پذیرش در هریک از دانشگاه‌ها داشته باشید، مجاز نوشته شده است.

در صورتی که حداقل نمره را نداشته باشید، نمی‌توانید در این دانشگاه‌ها انتخاب رشته کنید. پس در مراحل انتخاب رشته کنکور این نکته را مدنظر قرار دهید.

از طرفی مجاز بودن در یک گروه آزمایشی به معنای قبولی در آن نیست و فقط می‌گوید که شما شرایط انتخاب رشته را دارید. حالا اگر ظرفیت رشتۀ مدنظر در دانشگاه مربوطه خالی بماند، شما قبول می‌شوید.

برای مثال؛

من در گروه آموزشی روزانه / نوبت دوم پذیرفته شده‌ام. این به معنای آن نیست که اگر هر رشتۀ روزانه در هر دانشگاهی را انتخاب کنم، در آن قبول می‌شوم. بستگی دارد آیا ظرفیت به من می‌رسد یا خیر؟ فقط می‌توانم در آن دوره انتخاب رشته کنم.

۳- پذیرش رشته‌های صرفا بر اساس سوابق تحصیلی

این قسمت هم مشابه قسمت قبل است، در اینجا نمره‌ای که در آزمون سراسری به دست آورده‌اید اهمیت ندارد. مهم معدل مقطع قبلی می‌باشد.

برای انتخاب رشته باید در زمان مقرر (اطلاعیه آن در سایت سازمان سنجش قرار می‌گیرد.) به سایت سازمان سنجش مراجعه کنید و دفترچۀ انتخاب رشته را برای پذیرش بدون آزمون دانلود کرده و انتخاب رشته کنید.

۴- تاثیر سوابق تحصیلی

در این قسمت، تاثیرگذاری معدل دیپلم و پیش‌دانشگاهی نظام قدیم و دوازدهم نظام جدید نمایش داده می‌شود. همان طور که می‌دانید تاثیر سوابق تحصیلی به صورت تاثیر مثبت اعمال می‌شود و برای پایۀ دوازدهم ۳۰ درصد، سوم دبیرستان و پیش‌دانشگاهی به ترتیب ۲۵ و ۵ می‌باشد.

تاثیر مثبت به این معنا است که اگر معدل شما بد باشد، تاثیری ندارد. اما اگر معدل شما خوب باشد، تاثیر مثبتی روی رتبۀ شما می‌گذارد.

۵- مشاهده پاسخ‌‌نامه

در اين قسمت می‌توانید پاسخ‌نامۀ خود را دریافت کنید و با کلید آزمون مقایسه کنید.

۶- رتبه و نمره کل در زیرگروه

مهم‌ترین قسمت کارنامه کنکور همین قسمت می‌باشد. در این قسمت یک جدول وجود دارد. هر سطر جدول رتبه را در هر زیر گروه مشخص می‌کند. مثلاً در کارنامه‌ای که در بالا می‌بینید، پنج ستون وجود دارد که نشان دهندۀ هر زیرگروه است.

اول بیایید ببینیم زیرگروه به چه معناست؟

برای هر رشته، ضرایب یک سری دروس در کنکور اهمیت دارد. برای همین رشته‌هایی که ضرایب دروس آن‌ها (موثر در نمره)، یکسان است را در یک زیرگروه قرار می‌دهند.

به همین دلیل برای هر رشته که انتخاب می‌کنید باید بسنجید که رتبۀ شما در زیرگروهی که آن رشته قرار دارد چند است؟ چرا؟

چون وقتی رتبۀ شما در یک زیرگروه بهتر بوده، پس شانس قبولی در رشته‌های موجود در آن زیرگروه هم بالاتر است.

رتبۀ اصلی کدام است؟

در این قسمت یک رتبۀ کشوری و یک رتبۀ سهمیه داریم. رتبۀ کشوری به این معناست که اگر همۀ شرکت‌کنندگان در کنکور را بر حسب نمرۀ به دست آمده رتبه بندی کنیم، رتبۀ کشوری به دست می‌آید.

امادر رتبۀ سهمیه نهایی، شرکت‌کنندگان را به چند دسته تقسیم می‌کنند. به این دلیل که امکانات افراد در شهرهای مختلف متفاوت است، این سهمیه‌ها به وجود آمده‌اند تا افراد، با هم‌سطحان خود رقابت کنند و عدالت به اجرا در بیاید.

رتبه در سهمیه را می‌توان گفت رتبۀ اصلی شماست و در بررسی قبولی‌های سال‌های گذشته، این رتبه را با رتبه خودتان مقایسه کنید.

توضیح بیشتر در مورد سهمیه‌ها به نظر بنده، تاثیری در مرحلۀ انتخاب رشته ندارد، پس از توضیح بیشتر خودداری می‌کنم.

۷- نمرات خام دروس امتحانی

این قسمت درصد‌های شما که در آزمون به دست آورده‌اید را نشان می‌دهد.

۸- آخرین رتبه‌های مجاز شده

در این قسمت آخرین رتبه‌ای که در زیرگروه‌ها یا سهمیه نهایی، مجازند انتخاب رشته انجام دهند را نشان می‌دهد. اين قسمت کمک می‌کند تا یک تقریبی از افرادی که می‌توانند انتخاب رشته کنند به دست بیاوریم.

ولی به نظر بنده به این اعداد توجه نکنید و با سنجیدن افرادی که در سال‌های قبل با رتبۀ مشابه شما قبول شده‌اند، (که در مرحلۀ پنجم همین نوشته کامل توضیح داده‌ام)، تقریب مناسب‌تری از رشته‌هایی که می‌توانید قبول شوید به دست می‌آورید.

دومین بخش انتخاب رشته مرحله به مرحله: دانلود و مطالۀ دفترچه کنکور

تقریباً یک تا چند روز پس از اعلام اولیه نتایج کنکور، دفترچه انتخاب رشته در همان قسمت‌ اطلاعیه‌های سازمان سنجش قرار می‌گیرد. به این نکته توجه کنید که دفترچه‌ دانشگاه‌های سراسری و آزاد متفاوت است.

لینک دانلود دفترچۀ کنکور ۱۴۰۰ در زیر قرار داده شده است.

مطالعۀ دفترچه، جزو مهم‌ترین مرحله از انتخاب رشته مرحله به مرحله می‌باشد. تقریباً هر توضیحی که باید بدانید در آن آمده است.

از جمله اطلاعاتی که در دفترچه کنکور مشاهده می‌کنید، شرایط خاص پذیرش یک رشته یا یک دانشگاه است. از جمله؛

۱- متمرکز یا غیر متمرکز بودن یک رشته در یک دانشگاه

روش متمرکز: فقط نمرات آزمون داوطلب در کنکور مبنای پذیرش است. پذیرش شرکت کنندگان در یک مرحله و بدون مصاحبه است.

روش نیمه متمرکز: در دو یا چند مرحله ارزیابی صورت می‌گیرد و شامل مصاحبه، معاینه، آزمون علمی یا عملی می‌باشد.

اگر در مرحلۀ اولیۀ یک رشتۀ نیمه متمرکز روزانه پذیرفته شدید ولی قصد ندارید در آن رشته تحصیل کنید، نیازی به انصراف وجود ندارد و شما از کنکوز محروم نخواهید شد.

۲- نحوۀ بومی گزینی (استانی، ناحیه‌‌ای، قطبی یا کشوری) در مراحل کنکور و انتخاب رشته

به دلیل مشکلات متعددی که دانشجویانی که در شهری غیر از محل سکونت خود داشتند؛ از جمله رفت و آمد، دوری از خانواده و … بعضی از رشته‌ها پذیرش بومی دارند. یعنی درصدی از ظرفیت یک رشته به شرکت‌کنندگان همان بوم (بسته به نوع سهیمه بومی آن) اختصاص می‌یابد و مابقی آن به سایر سهیمه‌ها.

برای مثال اگر یک رشته‌ای پذیرش استانی داشته باشد، افرادی که در همان استان ساکن باشند، ظرفیت بیشتری را به خودشان اختصاص می‌دهند. پس از اهمیت این موضوع نباید غافل شد و حتماً شانس پذیرش بیشتر را در مراحل انتخاب رشته کنکور در نظر بگیرید.

انواع بومی گزینه به شرح زیر است؛

گزینش بومی استانی

اگر یک رشته در اکثر دانشگاه‌های کشور وجود داشته باشد و از نظر کاربردی به متخصصان بومی نیاز دارند. گزینش در این نوع رشته‌ها به صورت بومی استانی می‌باشد. پس افرادی که در یک استان با دانشگاه مورد نظر قرار داشته باشند، شانس بیشتری برای پذیرش در این رشته دارند.

گزینش بومی ناحیه‌ای

اگر رشته‌ای در دانشگاه‌ یک استان از چند استان هم‌جوار موجود باشد، گزینش آن رشته به صورت بومی ناحیه‌ای قرار دارد. پس اگر در یک استان یا استان هم ناحیه از یک دانشگاه قرار داشته باشید، برای قبولی در رشته‌هایی که پذیرش ناحیه‌ای دارند شانس بالاتری دارید.

تقسیم بندی نواحی بومی استان‌های مختلف به شرح زیر است؛

ناحیۀ بومیاستان‌های هم ناحیه
ناحیه یکتهران، البرز، زنجان، سمنان، قزوین، قم و مرکزی
ناحیه ۲آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل
ناحیه ۳اصفهان، چهارمحال بخیتاری، یزد
ناحیه ۴سیستان و بلوچستان و کرمان
ناحیه ۵بوشهر، فارس، کهگیلویه و بویراحمد و هرمزگان
ناحیه ۶کردستان، کرمانشاه، همدان
ناحیه ۷ایلام، لرستان و خوزستان
ناحیه ۸خراسان رضوی، خراسان جنوبی و خراسان شمالی
ناحیه ۹مازندران، گلستان و گیلان

گزینش بومی قطبی

اگر بین دانشگاه‌های چند ناحیۀ هم‌جوار، یکی از آن‌ها رشته‌ای را داشته باشد، گزینش به صورت قطبی صورت می‌گیرد. در این صورت افرادی که در قطب یکسان با دانشگاهی قرار داشته باشند، شانس پذیرش بالاتری را در رشته‌های قطبی دانشگاهی دارند.

تقسیم بندی قطب‌های کشوری در مرحله انتخاب رشته کنکور سراسری به شرح زیر است؛

قطب‌های بومیاستان‌های هم‌ قطب
قطب یکتهران، البرز، زنجان، سمنان، قزوین، قم، مرکزی، گلستان، گیلان و مازندران
قطب دوخراسان رضوی، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، سیستان و بلوچستان و کرمان
قطب سهآذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، کردستان، کرمانشاه و همدان
قطب چهاراصفهان، یزد، چهارمحال و بختیاری، ایلام، خوزستان و لرستان
قطب پنجبوشهر، فارس، هرمزگان و کهگیلویه و بویر احمد

گزینش کشوری

در نهایت اگر رشته‌ای در دانشگاه‌های یک قطب هم وجود نداشته باشد و فقط در بعضی دانشگاه‌ها ارائه می‌شود، در این حالت شانس افراد ساکن در مناطق مختلف با یکدیگر یکسان خواهد بود و فرقی بین آن‌ها وجود ندارد.

نوع هر رشته از نظر بومی گزینی در دفترچه انتخاب رشته ذکر شده است و لازم است با بررسی این موضوع، انتخاب رشتۀ آگاهانه‌تری داشته باشید.

۳- بوم من در مراحل کنکور و انتخاب رشته کدام است؟

  • دانش‌آموزی اگر سه سال آخر تحصیل خود را در یک استان گذرانده باشد، بومی همان استان در نظر گرفته می‌شود.
  • اگر در استان‌های مختلفی گذرانده باشد، استان محل تولد به عنوان استان بومی، در نظر گرفته می‌شود.
  • در این قسمت منظور از سه سال آخر همان دهم، یازدهم و دوازدهم نظام جدید است. در نظام قدیم، دوم، سوم دبیرستان و پیش‌دانشگاهی سه سال آخر فرد در نظر گرفته می‌شود.

سومین مرحله انتخاب رشته کنکور: تحقیق دربارۀ رشته‌های مختلف

چگونه در مراحل انتخاب رشته کنکور راجع به رشته های مختلف تحقیق کنیم؟

شاید اصلاً بتوان گفت که مهم‌ترین قسمت مراحل کنکور و انتخاب رشته، همین قسمت باشد.

زیرا شما اگر رشته‌های مختلف را بشناسید و تمایلات خود را کشف کنید، سایر مراحل انتخاب رشته سراسری به آسانی ردیف می‌شوند!

مثلاً شما می‌خواهید به یک سفر بروید.
سخت ترين قسمت شايد انتخاب مقصد باشد.
يزد؟ مشهد؟ تبريز؟

در ذهن شما گزینه‌های متعددی وجود دارد. اما به محض انتخاب مقصد، همه چیز واضح می‌شود.

مثلاً اگر یزد را انتخاب کنید می‌توانید ببینید که با توجه به شهری که زندگی می‌کنید یک سری انتخاب محدود برای سفر به این شهر وجود دارد.

حالا بین آن‌ها هرکدام با هزینه و زمانی که صرف می‌شود، وضیعت بهتری داشت، انتخاب می‌کنید. تعداد مکان‌های دیدنی شهر مورد نظر کاملاً مشخص است. از بین ‌آن‌ها هرکدام را بر حسب علاقه اولویت بندی می‌کنید و با توجه به هزنیه و زمان تصمیم می‌گیرید که از کدام بازدید کنید. و … .

حالا چقدر همه چیز راحت شد؟ انتخاب رشته مرحله به مرحله هم اینطور است. اگر شما بدانید تقریباً کدام رشته‌ها را بیشتر متمایل هستید، بقیۀ مسیر بسیار هموار است.

۱- برای شناختن رشته‌ها در مرحله انتخاب رشته چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

O هدف این رشته و انتظاری که از فارغ‌التحصیلان آن می‌رود.

با تحصیل در این رشته چه شغلی در آینده می‌توانم داشته باشم؟ تقریباً باید چه کارهایی انجام دهم؟
سوال اول را با مطالبی که راجع به رشته‌های مختلف وجود دارد می‌توانید متوجه شوید و برای سوال دوم بهترین راه مراجعه به افرادی است که این رشته را گذرانده باشند.

چه سوالاتی در هنگام تحقیق در رابطه با رشته ها بپرسیم؟ مرحله انتخاب رشته

O در این رشته با چه درس‌هایی سر و کار داریم؟

هر رشته‌ای یک سری دروس با اهمیت دارد که ستون‌های اصلی آن هستند. دربارۀ آن‌ها تحقیق کنید و متوجه شوید در این درس‌ها چه چیزی به شما یاد می‌دهند؟

می‌توانید با سرچ کردن چارت دروس هر رشته، درس‌های آن رشته را به دست آورید. اما برای پیدا کردن دروس مهم، می‌توانید در گوگل سرچ کنید و یا از افراد فارغ‌التحصیل رشته بپرسید.

وضیعت حقوق و بازار کار هر رشته یکی از معیارهای انتخاب رشته می باشد + توضیحات انتخاب رشته مرحله به مرحله

O وضیعت حقوق و درآمد و بازار کار این رشته به چه شکل است؟

از هرچیز که بگذریم یکی از اهداف ما از آمدن به دانشگاه، تحصیل در رشته‌ای است که بتوانیم با آن در آینده کار و درآمد خوبی داشته باشیم.
پس حتماً ببینید برای رشته‌ای چه تعداد موقعیت شغلی متفاوت وجود دارد؟ وضیعت درآمدی فارغ‌التحصیلان این رشته به چه شکل است؟

  • برای این مورد حتماً به افرادی که این رشته را گذرانده‌اند مراجعه کنید.
  • فقط هم به یک نفر اکتفا نکنید.

O تحقیق دربارۀ شرایط و وضعیت این رشته در دنیای واقعی

قطعاً شنیده‌اید که عده‌ای می‌گویند: «تصورمان از این رشته با واقعیت آن خیلی متفاوت بود.»
بله این مسئله واقعیت دارد. ممکن است شما با خواندن توضیح یک رشته معتقد باشید که رشتۀ بسیار خوبی است. اما شاید در دنیای واقعی، فارغ‌التحصیلان وظایف دیگری را بر عهده داشته باشند که بسیار متفاوت از هدفی است که این رشته به وجود آمده است.

پس در تحقیق به واقعیت‌ها و نقاط منفی انتخاب‌های خود واقف باشید.

O بررسی شرایط ادامه تحصیل در ایران یا کشورهای دیگر

  • شما حتماً بررسی کنید که آیا رشته‌ای زمینۀ ادامه تحصیل در ایران را دارد؟
  • شرایط ادامه‌تحصیل و یا اپلای برای رشتۀ مدنظر شما در دانشگاه‌های خارجی به چه شکل است؟
  • شما که از آیندۀ خود خبر ندارید، شاید خواستید به کشور دیگری از طریق مهاجرت تحصیلی نقل مکان کنید. باید در نظر بگیرید که شرایط پذیرش این رشته، در کشورهای دیگر به چه شکل است؟
شرایط ادامه تحصیل رشته های مختلف در مرحله انتخاب رشته حتماً بررسی شود.

حال این سوال پیش می‌آید که برای شناخت رشته‌های مختلف چه کارهایی می‌توان انجام داد؟

۲- چگونه رشته‌های مختلف را در انتخاب رشته مرحله به مرحله بشناسیم؟

بهترین کار برای شناخت رشته‌های مختلف، صحبت با افراد است. در اطراف ما همیشه هستند کسانی که رشته‌های مختلف را گذرانده باشند. اگر نبود اصلاً نگران نباشید. به راحتی با شبکه‌های مجازی می‌توانید چنین افرادی را حتی از بهترین دانشگاه‌های ایران پیدا کنید!

شما می‌توانید با؛

  • عضويت در گروه‌هایی که در زمان انتخاب رشته تشکیل می‌شوند، به این افراد دسترسی داشته باشید. این گروه‌ها معمولاً توسط دانشجویان یا افراد فارغ‌التحصیل تشکیل می‌شود و فرصت مناسبی برای حرف زدن با افراد مختلف و شنیدن دیدگاه‌های آنان می‌باشد.
  • شرکت در سمینارها یا همایش‌هایی که توسط دانشجویان یا فارغ‌التحصیلان برگزار می‌شود.
    (البته در این میان مشاوران هم برای درآمدزایی دست به چنین همایش‌هایی می‌زنند ولی نظر افرادی که این رشته‌ها را گذرانده اند، به خصوص کسانی که چندین سال از فارغ شدنشان می‌گذرد موثق‌تر است و دیگر درگیر اسم و تصویر رشته‌ها نسیتند.)
  • صحبت با آشنایان و افراد فامیل که این رشته را گذرانده اند.
  • جست‌وجو در اينترنت و خواندن مطالب افراد مختلف دربارۀ رشته‌ها (نظرات افراد در زیر مطالب هم می‌تواند کمک‌كننده باشد.)
    برای مثال همین سایت کارنکن در قسمت معرفی رشته شامل صدها مطلب مختف دربارۀ رشته‌های مختلف و شرایط هر یک از آنان می‌باشد.

۳- نکات مهم در شناخت رشته‌های مختلف

  • ممکن است خجالت بکشید که به افراد مختلف مراجعه کنید یا با خودتان بگویید که شاید مزاحمشان شوید.

    ۱- بسیاری از افراد دوست دارند در شناخت رشته‌های مختلف و مرحله انتخاب رشته به شما کمک کنند. چون به یاد دارند روزی خودشان هم دنبال چنین افرادی بودند. پس خجالت نکشید.

    ۲- انتخاب رشتۀ کنکور جزو اولین و مهم‌ترین تصمیمات زندگی شماست. پس اشکال ندارد کمی برای انتخاب آگاهانه، جسارت به خرج دهید و مزاحم افراد مختلف شوید.
  • اگر نگرانی راجع به رشته‌ای دارید حتماً با افراد در میان بگذارید تا با توجه به تجربۀ خود از رشته، شما را راهنمایی کنند.

    مثلاً من خودم در هنگام انتخاب رشته، می‌ترسیدم رشتۀ مهندسی کامپیوتر را انتخاب کنم. چون تجربۀ برنامه‌نویسی نداشتم. اما وقتی با یکی از دانشجویان سال آخر صحبت کردم، این اطمینان را به من داد که در دانشگاه می‌توانم به کمک دوره‌های مختلف و یا خودآموز، برنامه‌نویسی را یاد بگیرم و هم سطح بقیۀ دانشجویان بشوم.

    یادتان نرود اگر چیزی دغدغۀ شما هست، به احتمال زیاد افراد دیگری هم با این مشکل مواجه شده اند و می‌توانند این تجربه را با شما به اشتراک بگذراند.
  • سعی کنید بیشتر با افراد تازه فارغ‌التحصیل شده صحبت کنید تا دانشجویان درحال تحصیل. آن‌ها واقعیت‌های هر رشته را بهتر برای شما بازگو می‌کنند و دیگر تعصبی روی رشتۀ خود ندارند.
  • درس‌های علوم پایه را صرفاً به خاطر علاقه در دروس مدرسه انتخاب نکنید. با آگاهی از سایر ویژگی‌ها و واقعيت‌‌های موجود به سراغ آن‌ها بروید.

مرحلۀ چهارم مراحل انتخاب رشته سراسری : بررسی دانشگاه‌ها

در این مرحله نیازی نیست تک به تک دانشگاه‌ها را بررسی کنید. فقط انواع آن‌ها را بشناسید تا با شرایط عمومی هر دانشگاه آشنا شوید.

انواع دانشگاه‌ها:

۱- دانشگاه‌های دولتی روزانه

در این نوع دانشگاه‌ها، تحصیل رایگان، کیفیت اساتید بهتر و رقابت بیشتری دارند. از طرفی به دلیل اینکه برای دانشجویان غیر ساکن، خوابگاه هم وجود دارد، گزینۀ مناسبی برای انتخاب است.

به دلیل کیفیت بهتر و رقابت بالاتر برای پذیرش، افراد بهتری در این دانشگاه‌ها پذیرفته می‌شوند به همین دلیل اعتبار درس خواندن در یک دانشگاه دولتی در مقایسه با دانشگاه‌های دیگر در یک شهر بالا‌تر است.

تنها نکتۀ مهم ان است که اگر در دانشگاه روزانه پذیرفته شدید و به هر دلیلی نخواستید در آن تحصیل کنید، یک سال از کنکور محروم می‌شوید. و با حساب منتظر ماندن برای کنکور سال بعد، ۲ سال از هم سن‌های خود عقب می‌افتید.

پس اگر رشته‌ای را به هیچ وجه دوست ندارید، فقط به دلیل روزانه بودن، آن را در لیست انتخاب رشتۀ خود قرار ندهید.

۲- دانشگاه دولتی شبانه

  • دانشگاه‌های شبانه در واقع همان دانشگاه‌های روزانه هستند. تفاوت دانشجویان روزانه و شبانه در شهریه، امکانات رفاهی و هزینۀ این امکانات است.
  • متقاضیان برای تحصیل در دورۀ شبانه باید یک هزینۀ ثابت به ازای هر ترم و یک هزینۀ متغیر بر حسب تعداد واحد درسی پرداخت کنند.

تحصیل در مقطع کارشناسی حدود ۴ سال طول می‌کشد و بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ واحد درسی است. جدول هزینه‌ها برای سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ به شرح زیر است؛

گروه آموزشیعلوم انسانیفنی مهندسی،علوم پایه و کشاورزیهنر
شهریۀ ثابت۶۶۵/۰۰۰۹۷۶/۰۰۰۸۶۰/۰۰۰
به ازای هر واحد عمومی۷۷/۰۰۰۹۶/۰۰۰۹۶/۰۰۰
به ازای هر واحد پایۀ نظری۹۷/۰۰۰۱۳۸/۰۰۰۱۳۸/۰۰۰
به ازای هر واحد تخصصی۱۱۵/۰۰۰۱۵۵/۰۰۰۱۵۵/۰۰۰
به ازای هر واحد عملی۷۷/۰۰۰۷۷/۰۰۰۷۷/۰۰۰
شهریۀ هر واحد پروژه۱۳۵/۰۰۱۷۴/۰۰۰۱۷۴/۰۰۰
  • به دانشجویان شبانه خوابگاه تعلق نمی‌گیرد. (بسته به دانشگاه ممکن است در صورت تکمیل نشدن ظرفیت خوابگاه‌ها با دانشجویان روزانه، به آن‌ها نیز خوابگاه بدهند. هزینۀ خوابگاه برای دانشجویان شبانه بیشتر از روزانه است. ولی ترجیحاً روی خوابگاه برای دوره‌های شبانه حساب باز نکنید مگر آنکه مطمئن باشید.)

  • دانشجویانی که به صورت شبانه پذیرفته می‌شوند معمولاً می‌توانند از امکانات تغذیه دانشگاه استفاده کنند. ولی باز هم هزینۀ غذا برای آن‌ها گران‌تر از هزینۀ غذای دانشجویان روزانه است.

  • اگر در دانشگاه شبانه پذیرفته شدید، این امکان وجود دارد که بنا به هر دلیلی مایل به ادامۀ تحصیل در آن رشته نباشید، انصراف بدهید. در نتیجه دیگر از کنکور محروم نخواهید شد.

۳- دانشگاه‌های پردیس خودگردان

  • از حدود چند سال قبل به بعضی از دانشگاه‌های دولتی اجازه داده شد، تا زیرمجموعه‌ای تحت عنوان پردیس خودگردان ایجاد نمایند تا مقداری از هزینه‌های این دانشگاه‌ها پوشش داده شود.
  • در بعضی موارد کلاس‌های درس دانشجویان پردیس و روزانه یکی است در نتیجه از لحاظ کیفیت تفاوتی با دوره‌های روزانه ندارد. مدرک پردیس خودگردان هم با دوره‌های روزانه تفاوتی ندارد و فقط عنوان پردیس در آن ذکر می‌شود.
  • در این نوع پذیرش به دانشجویان خوابگاه تعلق نمی‌گیرد و پس لازم است این مورد را هم در مراحل انتخاب رشته کنکور در نظر بگیرید.
  • از طرفی به دلیل آنکه هزینۀ این پذیرش بسیار بالاست و درنتیجه رقابت کمی دارند و می‌توان با رتبه‌های معمولی هم در این دانشگاه‌ها پذیرفته شد.

برای مثال هزینه‌های پردیس در دانشگاه‌های علوم پزشکی در سال ۱۳۹۹-۱۴۰۰ به شرح زیر بوده؛ این اعداد به صورت میانگین است و برای بررسی دقیق‌تر می‌توانید به سایت هر دانشگاه مراجعه کنید.

رشتۀ تحصیلیشهریه هر ترم (ریال)
پزشکی۱۱۱,۱۳۲,۰۰۰ الی ۱۴۱,۸۵۶,۰۰۰
دندان‌پزشکی۱۱۱,۱۳۲,۰۰۰ الی ۱۴۱,۸۵۶,۰۰۰
داروسازی۱۱۱,۱۳۲,۰۰۰ الی ۱۴۱,۸۵۶,۰۰۰
رشته‌های کارشناسی شامل پرستاری، اتاق عمل، مامایی، علوم آزمایشگاهی، علوم تغذیه، فیزیوتراپی و …۷۳,۶۵۶,۰۰۰ الی ۱۴۱,۵۷۰,۰۰۰

و در دانشگاه‌های غیر علوم پزشکی؛

گروه آموزشیشهریه ثابتشهریه متغیر به ازای هر واحد نظریشهریه متغیر به ازای هر واحد عمل
گروه هنر۴۹,۰۰۷۷۷۶ الی ۵۱,۲۳۵,۴۰۲۲,۲۲۰,۹۱۳ الی ۲,۳۲۱,۸۶۳۳,۳۳۱,۳۷۰ الی ۳,۴۸۲,۷۹۶
فنی مهندسی، علوم پایه۵۱,۵۹۹,۳۲۴ الی ۵۳,۹۴۴,۷۴۸ ۲,۱۴۲,۷۳۲ الی ۲,۲۴۰,۱۲۹۳,۲۱۴,۰۹۹ الی ۳,۳۶۰,۱۹۵
علوم انسانی، اجتماعی رفتاری۴۱,۲۶۲,۰۸۶ الی ۴۳,۱۳۷,۶۳۶۲,۲۱۵,۱۲۲ الی ۲,۳۱۵,۸۱۰۳,۳۲۶,۹۲۳ الی ۳,۴۷۸,۲۸۳

۴- دانشگاه‌های پیام نور

  • این نوع دانشگاه‌ها مدرک خود را از وزارت علوم اخذ کرده اند و به غیر از رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی، در سایر رشته‌ها دانشجو می‌پذیرند.
  • در این نوع رشته‌ها ضرورتی برای شرکت در کلاس‌های تئوری وجود ندارد و امتحانات به صورت هماهنگ کشوری و مشترک بین تمام شعبه‌ها برگزار می‌شود. در این دانشگاه‌ها خوابگاه داده نمی‌شود.
  • در میان تمام دانشگاه‌های شهریه پرداز، دانشگاه پیام نور کمترین شهریه را دریافت می‌کند.

جدول شهریه‌های این دانشگاه هم به شرح زیر است؛

گروه آموزشیمبلغ شهریه (تومان)
علوم انسانی۱,۰۰۰,۰۰۰ الی ۱,۵۰۰,۰۰۰
فنی و مهندسی۱,۰۰۰,۰۰۰ الی ۲,۰۰۰,۰۰۰
علوم پایه۱,۰۰۰,۰۰۰ الی ۱,۳۰۰,۰۰۰
هنر۱,۰۰۰,۰۰۰ الی ۱,۵۵۰,۰۰۰

۵- دانشگاه‌های غیرانتفاعی

  • در این نوع دانشگاه‌ها پذیرش هم به صورت با آزمون و هم بدون آزمون صورت می‌گیرد. زمان ثبت نام و انتخاب رشته برای این نوع دانشگاه از طریق سازمان سنجش اطلاع رسانی می‌شود.
  • این نوع دانشگاه هم پولی بوده و به دانشجویان نیز خوابگاه داده نمی‌شود.رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی هم ارائه نمی‌شود.
  • کیفیت دانشگاه‌های غیر‌انتفاعی نسبت به موسسات غیر‌انتفاعی بهتر است.

جدول شهریۀ دانشگاه‌های غیر انتفاعی به شرح زیر است؛

گروه آموزشیمتوسط هزینۀ هر ترم (تومان)
فنی و مهندسی۱,۸۹۹,۷۸۰
علوم انسانی۱,۵۸۳,۱۶۰
هنر۱,۷۷۶,۱۲۰

این نکته را در نظر داشته باشید که فقط و فقط در صورت قبولی در رشته‌ای در دانشگاه روزانه و انصراف از آن شما تا یک سال از کنکور محروم می‌شوید و باید در کنکور دو سال بعد شرکت کنید. پس تحت هیچ عنوان رشته‌ای در دانشگاه روزانه را که به هر دلیلی شرایط پذیرش در آن را ندارید، انتخاب نکنید. اما در دانشگا‌ه‌های شبانه، پردیس خودگردان، پیام نور و غیرانتفاعی هیچ مشکلی ندارد.

ولی درصورتی که در پردیس خودگردان پذیرفته شدید و انصراف بدهید، باید شهریۀ ثابت و متغیر تمام ترم‌های باقی مانده را پرداخت کنید!

مرحلۀ پنجم مراحل انتخاب رشته کنکور: بررسی افراد مشابه شما در سال‌های گذشته

هنگامی که به بخش پر کردن لیست انتخاب‌ها برسیم به شما خواهم گفت؛ برای انتخاب رشته باید ۱۵۰ کد انتخاب را به سه دسته تقسیم کنید.

  • انتخاب‌های خوش‌بینانه
  • انتخاب‌های منطقی
  • انتخاب‌های بدبینانه

اما شاید این سوال برای شما پیش بیاید که از کجا متوجه شوم؟

برای این کار پس بهتر است برویم سراغ قبولی‌های سال‌های گذشته و متوجه بشویم که حدوداً با رتبه و تراز مشابه ما در کنکورهای سال‌های گذشته چه رشته‌ها و دانشگاه‌هایی قبول شده‌اند؟ وشانس قبولی خود را برای هریک از رشته‌های در دانشگاه‌های مختلف به دست آوریم.

البته در زمان انتخاب رشته، این‌گونه نرم افزارها باب می‌شوند و شانس قبولی را به شما می‌دهند ولی لازم نیست اصلاً هزینه کنید. فقط کافی است به سایت زیر مراجعه کنید و از با وارد کردن رتبه و منطقۀ خود، قبولی‌های مشابه رتبۀ شما را در سال‌های مختلف مشاهده کنید.

از طرفی شاید در مراحل انتخاب رشته کنکور بخواهید ببینید برای رشته‌ای در یک دانشگاه چه رتبه‌هایی معمولاً پذیرفته می‌شوند؟ به کمک سایت زیر امکان پذیر است.

این دو لینک از سایت قلمچی در اینجا اورده شده است. سایت‌های دیگری هم (هیوا و …) برای این کار وجود دارد ولی به نظر من، این سایت کامل‌تر است و وقتتان را در سایت‌ها و نرم‌افزارهای دیگر هدر ندهید.

بعد از آنکه بررسی کردید که حدوداً در کدام رشته‌ها و دانشگاه‌ها شانس قبولی دارید، فقط یک نکته را در نظر بگیرد. آن هم تغییرات تمایلات در انتخاب رشته در طی سال‌های گذشته است. منظورم چیست؟ با من همراه باشید.

اهمیت بررسی تغییرات انتخاب‌ها

ببینید برای مثال پنج سال پیش، انتخاب اول اکثر کنکوری‌های ریاضی، رشتۀ مهندسی برق بود. ولی طی سال‌های مختلف، بچه‌های ریاضی، مهندسی کامپیوتر را به مهندسی برق ترجیح دادند.

خب، حالا دانستن این موضوع چه فرقی برای ما دارد؟

فرض کنید شما امسال قصد انتخاب رشتۀ کنکور را دارید. بعد از گذراندن مرحلۀ شناخت رشته‌های مختلف، به مهندسی کامپیوتر علاقه‌مند هستید. به نتایج سال قبل که نگاهی می‌اندازید، متوجه می‌شوید اخرین رتبۀ قبولی مهندسی کامپیوتر در دانشگاه علم و صنعت در سال گذشته، ۵۲۰ منطقه۱ بوده است. شما رتبه‌تان ۴۹۸ منطقه یک است. احتمال صد در صد می‌دهید که در این رشته در دانشگاه علم و صنعت پذیرفته خواهید شد.

اما پس از اعلام نتایج شما در مهندسی کامپیوتر دانشگا علم و صنعت پذیرفته نشدید.

چرا؟ بله تغییرات تمایلات. نسبت به سال قبل، افراد بیشتری به این رشته علاقه‌مند شده اند؛ در نتیجه این ظرفیت این رشته زودتر و توسط رتبه‌های بهتر از شما پر شده است.

پس اینجاست که اهمیت در نظر گرفتن تغییرات انتخاب رشته مهم می‌شود. از طرف دیگر یکم سخت است. باید انتخاب‌ها را طی چند سال در نظر بگیرید تا روند تغییرات را متوجه شوید.

ولی نگران نباشید من قبلاً این کار را برای شما انجام داده‌ام و در مطلب دیگری به این موضوع پرداخته‌ام. 🙂

البته برای این کار رتبه‌های زیر ۱۰۰۰ را در نظر گرفته‌ام. به خاطر اینکه به خاطر آزاد بودن در انتخاب رشته، تمایلات کاملاً واضح است.

متاسفانه این بررسی فقط برای رشته‌های ریاضی فیزیک انجام شده است. سعی می‌کنم در مطالب بعدی به سایر رشته‌ها هم بپردازم و لینکش را در همین‌جا قرار می‌دهم.

مرحلۀ ششم انتخاب رشته سراسری: نوشتن انتخاب‌ها

خب تا اینجا انتخاب رشته مرحله به مرحله جلو آمدیم. حالا وقت آن است که اطلاعاتی را که به دست آوردیم به کار بگیریم.

یعنی اول رشته‌های محبوب و دانشگاه‌ها را جدا کنیم. آن‌ها را بنویسیم. دسته‌بندی مناسب را پیاده سازی کنیم و در آخر اولویت بندی کنیم.

ممکن است بخواهید این کار را به مشاوران انتخاب رشته بسپرید. تلاش ما این بوده است که همۀ نکات لازم را به شما بگوییم تا نیازی به انتخاب رشته توسط مشاوران نداشته باشید.

بنده به چند دلیل با انتخاب رشته توسط مشاورین مخالفم.

  1. معمولاً این افراد از ناکجا و دم انتخاب رشتۀ کنکور پیدا می‌شوند. یعنی در این حوزه تجربۀ کافی ندارند.
  2. همین نکاتی که ما به شما گفتیم را تکرار می‌کنند ولی در عوض پول زیادی دریافت می‌کنند.
  3. شما را اصلاً نمی‌شناسند و با توجه به ذهنیت خودشان از رشته‌ها انتخاب رشته می‌کنند. شاید یک رشته برای شما خوب نباشد و فرد به خاطر اینکه فکر می‌کند رشتۀ خوبی است برای شما انتخاب می‌کند.
  4. شما به خاطر اطمینان به مشاور، دفترچه را نمی‌خوانید و ممکن است به خاطر آپدیت نبودن اطلاعات مشاور، انتخاب رشتۀ شما به خطر بیفتد.

با این اوصاف سعی کنید خودتان انتخاب رشته را انجام دهید. البته برای پرسیدن سوال می‌توانید به این افراد مراجعه کنید. ولی باز همین اطلاعات در سایت‌های معتبر ودفترچه کنکور سراسری به دقت آمده است.

۱- جدا کردن رشته‌ها

  • رشته‌هایی که به آن‌ها متمایل هستید و یا از آن‌ها متنفر نیستید را جداگانه بنویسید. (این رشته‌ها می‌تواند خیلی آرمانی، منطقی و یا حتی بدبینانه باشد. همۀ آن‌ها را جدا کنید.)
  • فقط واقع بین باشید و قبولی‌های سال گذشته را در نظر بگیرید.
  • مثلاً می‌بینید با رتبۀ مشابه شما در سال گذشته هیچ کسی پزشکی قبول نشده است. و شما اگر رشته‌ای غیر از پزشکی (پرستاری، مامایی و …) در دستۀ بالا قرار ندهید یک انتخاب رشتۀ اشتباه خواهید داشت.

۲- جدا کردن دانشگاه‌ها

دانشگاه‌هایی که شرایط آن‌ها را دارید بنویسید. (این دانشگاه‌ها می‌تواند خیلی آرمانی، منطقی یا بدبینانه باشد. همه را جدا کنید.) منظور از شرایط یعنی؛

  • از پس هزینه‌های شهریۀ دانشگاه بر بیایید. (در صورت انتخاب شبانه، غیرانتفاعی، پیام‌نور و پردیس خودگردان ملزم به پرداخت شهریه هستید.)
  • دانشگاه یا در شهر خودتان قرار داشته باشد، یا اگر در شهر دیگری قرار دارد، شرایط رفت و آمد بین شهر محل تحصیل و شهر محل زندگی داشته باشید.
  • اگر در شهر دیگری قرار دارد، یا بتوانید خوابگاه بگیرید و یا بتوانید برای خود محل سکونتی مهیا کنید.
  • دانشگاه حداقل یکی از رشته‌هایی که شما جدا کرده‌اید را داشته باشد.

۳- نوشتن انتخاب‌ها

خب حالا رشته‌هایی که انتخاب کرده‌اید اگر در دانشگاه‌هایی که جدا کردید ارائه می‌شد، در یک جای دیگر بنویسید.

برای مثال، شما رشتۀ ادبیات فارسی را دوست دارید. از بین دانشگاه‌ها، دانشگاه تهران هم این رشته را ارائه می‌دهد. پس در یک خط کاغذ می‌نویسید؛ ادبیات فارسی دانشگاه تهران

۴- دسته بندی انتخاب‌ها

حالا در این قسمت از مراحل انتخاب رشته سراسری از بین رشته‌هایی که نوشتید، باید ۱۵۰ تا از آن‌ها را به این صورت انتخاب کنید؛

  • ۲۰ درصد انتخاب‌های ایده‌آل (۳۰ انتخاب)
  • ۵۰ درصد انتخاب‌های منطقی (۷۵ انتخاب)
  • ۳۰ درصد انتخاب‌های بدبینانه (۴۵ انتخاب)

خب حالا انتخاب‌های ایده‌آل و منطقی و بدبینانه را از کجا تشخیص بدهیم؟

ایده‌آل: برای این کار دوباره به آمار قبولی‌های سال‌های گذشته نگاه می‌کنیم. می‌بینیم کسانی که سال قبل رتبه‌شان از هزارتا بهتر از ما تا یک دهم رتبۀ ما بود در کجا قبول شده‌اند؟ این‌ها احتمال بسیار کمی دارد ولی ممکن است که قبول شویم.

منطقی: برای انتخاب‌های منطقی، نگاه می‌کنیم افراد، با هزار رتبه بهتر تا هزار رتبه بدتر از ما در سال گذشته، چه دانشگاه و رشته‌ای را قبول شده‌اند؟ شانس قبولی در این انتخاب‌ها بسیار بالاست.

بدبینانه: در مراحل انتخاب رشته سراسری ، انتخاب‌هایی بدبینانه هستند که از رتبه‌های ۱۰۰۰ تا بدتر از ما تا تقریباً ۵۰۰۰ بدتر از ما در آن پذیرفته شده اند.

مثلاً فرض کنید رتبۀ شما ۵۰۰۰ منطقه ۲ شده است. قبولی ‌های رتبۀ ۵۰۰ تا ۴۰۰۰ قبولی‌های ایده‌آل، ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ منطقی و از ۶۰۰۰ تا تقریباً ۱۰۰۰۰ انتخاب‌های بدبینانه برای شما می‌باشد.

  • پس دقت کنید که در انتخاب‌های بدبینانه، هیچ وقت رشته‌ای از دانشگاه روزانه که دوست ندارید قبول شوید و در صورت قبولی انصراف می‌دهید را قرار ندهید.
  • آقا پسرها که مطمئن نیستند رشتۀ خوبی قبول می‌شوند یا خیر؟ از طرفی به خاطر سربازی نمی‌توانند پشت کنکور بمانند، می‌توانند چند کد محل از دانشگاه‌های شبانه، پیام‌نور، غیرانتفاعی و آزاد را که مطمئن هستند قبول می‌شوند را انتخاب کنند. در این صورت فرصت شرکت دوباره در کنکور در سال بعد را دارند.

۵- اولویت بندی انتخاب‌ها از مراحل انتخاب رشته کنکور

حالا نوبت آن است که رشته‌ها از هر دانشگاه بنویسید. برای این کار می‌توانید هر رشته را در یک نوار کاغذی بنویسید. مثلاً یک کاغذ نواری نوشته باشید؛ حقوق دانشگاه تهران
در دیگری روان‌شناسی دانشگاه تهران
و …

یا می‌توانید در نرم افزار excel از سری نرم افزارهای Microsoft که حتماً در کامپیوتر دارید، لیست انتخاب‌هایتان را تایپ کنید.
مثل شکل زیر؛

نوشتن اولویت‌ها در انتخاب رشته مرحله به مرحله

بعد از این کار باید اولویت بندی کنید. یعنی نوارهای کاغذی یا همان انتخاب‌هایتان را به ترتیب اولویت بچینید.

  1. حالا از بالا شروع کنید به انتخاب کردن.
  2. بین هر دو انتخاب فکر کنید. مثلاً انتخاب اول و دوم را در نظر بگیرید.
  3. با خودتان فکر کنید که انتخاب اول را قبول شوم بیشتر خوشحال می‌شوم یا انتخاب دوم؟
  4. اگر جواب اول بود، ترتیب را تغییر ندهید.
  5. اما اگر جواب انتخاب دوم بود، جای انتخاب اول و دوم را عوض کنید.
  6. این کار را برای دو به دوی انتخاب‌ها انجام دهید تا به آخرین کد محل برسید.
  7. تبریک می‌گویم، انتخاب رشتۀ شما آماده است!

بخش پایانی: آخرین مراحل کنکور و انتخاب رشته، وارد کردن در سایت

خب کار دیگری باقی نمانده است. فقط کافی است این انتخاب‌ها را در سایت وارد کنید. فقط چند قدم برای ثبت در سایت؛

۱- نوشتن لیست انتخاب رشتۀ نهایی در کاغذ

قبل از اینکه لیست ۱۵۰ تایی انتخاب‌هایتان را در سایت وارد کنید، یک بار در صفحۀ آخر دفترچه انتخاب رشته وارد کنید. اگر دفترچه را پرینت نگرفته‌اید فایل پیش‌نویس را برایتان در اینجا قرار داده‌ام.

این صفحه که تصویر آن را هم مشاهده می‌کنید، دقیقاً مشابه صفحۀ انتخاب رشتۀ سایت است. پس کد رشته، نام رشته و گرایش را به ترتیب اولویت وارد کنید و یک بار با لیست اولویت‌هایتان چک کنید تا بعدا دچار اشتباه نشوید.

دانلود فرم پیش‌نویس انتخاب رشته - توضیح دقیق و مرحله به مرحله انتخاب رشته

نحوۀ بررسی انتخاب‌های متقاضیان توسط سازمان سنجش

در مراحل انتخاب رشته سراسری در نظر داشته باشید، سازمان سنجش به ترتیب رتبه‌ها، لیست‌های انتخاب رشته را بررسی می‌کند. یعنی برای مثال زمان انتخاب رشته که به اتمام رسید، از لیست انتخاب رشته رتبه یک شروع می‌کند.

اگر انتخاب اول ظرفیت داشت، قبول می‌شود در غیر این صورت سراغ انتخاب بعدی او می‌رود. تا زمانی که به انتخابی برسد که ظرفیت دارد. زمانی که رتبۀ یک قبول شد، سراغ رتبۀ دو می‌رود. و انتخاب‌های او را بررسی می‌کند.

در اینجا رتبه‌های در سهمیه اهمیت می‌یابند. زیرا هر سهمیه در هر دانشگاه و رشته، یک مقدار مشخصی از ظرفیت آن رشته را به خود اختصاص می‌دهد.

اگر ۱۵۰ انتخاب فرد به نوبت بررسی شود ولی هیچ کدام ظرفیت نداشته باشد، (انتخا‌ب‌های فرد فوق العاده خوش‌بینانه و آرمانی باشد) متاسفانه فرد در هیچ رشته‌ای پذیرفته نمی‌شود و باید سال بعد در کنکور شرکت کند.

۲- وارد کردن در سایت سنجش

آخرین مرحله انتخاب رشته - چگونگی ورود به سایت و وارد کردن انتخاب‌ها
چگونگی رفتن به سایت سنجش و وارد کردن انتخاب‌ها - توضیح دقیق و کامل مراحل انتخاب رشته سراسری
ورود به سایت سازمان سنجش برای وارد کردن کد محل‌ها - توضیح کامل مراحل انتخاب رشته کنکور
آخرین مراحل کنکور و انتخاب رشته در سایت سازمان سنجش
ورودبه سایت سنجش آخرین بخش انتخاب رشته مرحله به مرحله و دقیق
اصلاح و تایید اطلاعات متقاضی قبل از انتخاب رشته در سازمان سنجش

۱- به سایت سازمان سنجش آموزش کشور به آدرس sanjesh.org مراجعه کنید.

۲- گزینه سراسری را از منو سمت راست انتخاب کنید.

وارد کردن کد محل‌ها در مراحل انتخاب رشته کنکور

۳- بعد از اینکه وارد این قسمت شدید بر روی لینک دفترچه و انتخاب رشته سامانه های آزمون سراسری ۱۴۰۰ (رشته های با آزمون – صرفا بر اساس سوابق تحصیلی ) کلیک کنید.

انتخاب رشته در سایت سنجش - توضیح کامل انتخاب رشته مرحله به مرحله

۴- سپس لینک انتخاب رشته های تحصیلی آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ را کلیک کنید.

توضیح مرحله انتخاب رشته - وارد کردن در سایت سازمان سنجش

۵- نکات و توضیحات موجود در صفحه را به دقت بخوانید.

۶- در کنار گزینۀ اطلاعیه های اصلاحیه دفترچه راهنمای انتخاب رشته آزمون سراسری سال ۱۴۰۰ را مطالعه نموده ام، تیک بزنید.

مراحل کنکور و انتخاب رشته در سایت سنجش

۷- با استفاده از یکی از سه روش، وارد صفحه مراحل انتخاب رشته سراسری بشوید. (فراموش نکنید که کد امنیتی را هم وارد کنید.)

توضیحات دقیق انتخاب رشته سراسری ورود به سایت سازمان سنجش و دریافت اطلاعات هویتی

۸- در فرمی که نمایش داده شده، معدل و سوابق تحصیلی خود را وارد کنید.

۹- روی گزینۀ تایید و ادامه کلیک کنید.

تکمیل فرم اطلاعات متقاضی از مراحل کنکور و انتخاب رشته

۱۰- با استفاده از فرم پیش‌نویس، فرم نهایی انتخاب رشته را پر کنید. (در این قسمت با وارد کردن هر کد محل، رشته و دانشگاه نمایش داده می‌شود.

۱۱- پس از پر کردن لیست انتخاب رشته، یک بار دیگر از اول با لیست کاغذی چک کنید.

۱۲- در پایان تا وقتی کد رهگیری ۱۵ رقمی را دریافت نکرده‌اید، انتخاب رشتۀ شما ثبت نشده است. (این کد را تا پایان اعلام نتایج کنکور به دقت نگهداری کنید.)

۳- نکات تکمیلی مراحل انتخاب رشته کنکور

  • از فردی بادقت و مسئولیت پذیر بخواهید تا در هنگام وارد کردن کد محل‌ها به شما کمک کند.
  • بعد از هر کد محل، رشته، دانشگاه و نوع روزانه، شبانه، پردیس، پیام نور، غیرانتفاعی را حتماً چک کنید.
  • انتخاب رشته را به روزهای پایانی موکول نکنید. ممکن است به خاطر شلوغی سایت، خدایی ناکرده با مشکل مواجه شوید.
  • اگر به هر دلیلی انتخاب رشته را در کافی‌نت انجام دادید، حتماً در کنار فردی که پشت کامپیوتر نشسته است، باشید و کد محل‌ها را چک کنید تا اشتباهی پیش نیاید.
  • برای انتخاب رشتۀ دانشگاه‌های پیام نور و غیرانتفاعی باید کارت اعتباری داشته باشید تا کد آن را وارد کنید. اگر در هنگام ثبت نام در کنکور از مراحل انتخاب رشته و کنکور این کارت را خریداری نکرده‌اید، در هنگام انتخاب رشته آن را خریداری کنید.

    اگر نمی‌خواهید انتخاب رشته در دانشگاه‌های پیام‌ نور یا غیرانتفاعی داشته باشید، نیازی به خرید کارت اعتباری برای این دانشگاه‌ها نیست.
  • معمولاً یک فرصت مجدد برای انتخاب رشته داده می‌شود. در این زمان حتی اگر انتخاب رشته کرده‌اید، دوباره به سایت بروید و انتخاب‌های خود را چک کنید. (می‌توانید در فرصت مجدد، انتخاب‌های خود را ویرایش کنید.)

اگر در کنکور هنر یا زبان شرکت کرده‌اید، انتخاب‌ رشتۀ آن‌ها به همراه انتخاب رشتۀ دانشگاه سراسری صورت می‌گیرد. یعنی همگی در یک لیست وارد می‌شوند.

آنچه که اهمیت دارد، این است که تعداد انتخاب‌های شما همان ۱۵۰ تا است ولی تعداد رشته‌ها و دانشگاه‌هایی که می‌توانید انتخاب کنید افزایش یافته است.

نصیحتی خواهرانه در باب مراحل انتخاب رشته کنکور

انتخاب رشته به دلیل این که جزو اولین تصمیم‌های زندگی ماست، اهمیت بالایی دارد. از طرفی ما با انتخاب رشته و دانشگاه، تعیین می‌کنیم که چند سال از زندگی‌ خود را در کجا و در کنار چه افرادی بگذرانیم؟

قطعاً اگر انتخاب درستی کرده باشیم، می‌توانیم مسیر درست و مناسب برای خودمان را پیدا کنیم و در آن قدم برداریم. حالا اگر این تصمیم درست گرفته نشود، در آینده نیاز به زحمت بیشتری داریم تا به مسیری که واقعاً در آن خوشحال‌تریم و از زندگی خود راضی‌تر هستیم برسیم.

دانشگاه محلی نیست که برویم چهارسال فقط درس بخوانیم و بیاییم. در این مجال با آدم‌های مختلفی برخورد خواهیم کرد و درس‌های بسیاری یاد خواهیم گرفت، که هرکدام می‌تواند تاثیرات زیادی در آیندۀ ما داشته باشد.

دانشگاه بهترین محل برای کسب تجربه، یاد گرفتن اطلاعات مختلف، آشنایی با انسان‌های مختلف است. پس اگر درست انتخاب رشته کنیم، زودتر انسان‌هایی را پیدا خواهیم کرد که مسیرشان شبیه به ماست و در رسیدن به آینده‌ای راضی از خودمان کمکمان خواهند کرد. زودتر تجربه‌هایی را خواهیم چشید که تاثیر به سزایی در ترسیم زندگی مورد رضایت ما در آینده دارد.

پس نمی‌گویم با انتخاب رشتۀ نادرست زندگی‌ ما تباه می‌شود و در آینده‌ای تاریک و جبران ناپذیر فرو خواهیم رفت. نه! قطعاً باز هم می‌توانیم جبران کنیم و مسیر را تغییر دهیم و به فردی که واقعاً دوست داریم، تبدیل شویم. فقط شاید این بستر جذاب دانشگاه را نداشته باشیم و این کمی تلاش بیشتری بخواهد.

جمع‌بندی

در این مطلب ما مراحل مختلف انتخاب رشته اعم از؛

  1. دریافت کارنامه
  2. مطالعۀ دفترچه کنکور
  3. شناخت رشته‌های مختلف
  4. بررسی دانشگاه‌ها
  5. بررسی افراد مشابه شما در سال‌های قبل
  6. نوشتن انتخاب‌ها
  7. وارد کردن در سایت

را جز به جز و در صورت نیاز با راهنمای تصویری آموزش دادیم،

تمام اطلاعاتی که شما به هر نحوی برای انتخاب رشته نیاز دارید را بیان کردیم،

و هر راهنمایی و توصیه‌ای که به نظرم لازم بود بدانید را بیان کردیم.

حالا نوبت شماست گام به گام مراحل را طی کنید و یک انتخاب رشتۀ کالاً رضایت‌بخش را انجام دهید.

مطالب مرتبط

اگر به شناخت کاملی از رشته رسیدید، تاثیر علاقه را در هنگام انتخاب رشته دست کم نگیرید.

حتماً یک لیست کامل از رشته‌های دانشگاهی به همراه معرفی آن‌ها به دردتان خواهد خورد!

در این مطلب سعی کردم هر نکته‌ای که باید در هنگام انتخاب رشته بدانید را برایتان بیاورم. اگر سوالی دارید خیلی خوشحال می‌شوم در قسمت کامنت‌ها از من بپرسید. اگر توصیه‌ای برای کسانی که قرار است انتخاب رشته بکنند دارید، می‌توانید در قسمت کامنت‌ها آن‌ها را بیان کنید و دیگران را به راه راست هدایت کنید :)))



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *