تست هوش چیست؟ انواع تست هوش کدامند؟ اصلاً چرا تست هوش؟
تا حالا پیش اومده حسرت کسی رو که ریاضیش خوبه بخورید چون حس میکنید اون باهوشه و شما نه؟ یا یه فرمول سخت رو حل کنید و برای کسی که نتونسته این کارو بکنه، ژست انیشتین بگیرید؟ میدونید هوش چیه و چه اَشکالی داره؟ با انواع هوش انسانی آشنا هستید؟ دوست دارید بدونید چقدر باهوشید یا چه نوع هوشی دارید؟ بنده اینجا با کلی آزمون هوش در خدمتم تا جواب این سوالات رو بدم.
یعنی بقچه اینترنتِ بینوا رو زیرورو کردم. دل و رودهٔ سایتها رو ریختم بیرون. هرچی تست و آزمون و مدل و تئوری درمورد هوش بوده براتون جمع کردم.
خدا شاهده انقدر کلکسیون مطلبمون تکمیله که هرجا هم برید، دوراتون رو بزنید برگردید، چیز بیشتری پیدا نمیکنید.
من بَسی سرچ کردم، گوگل هم بَسی رنج برده و حرص خورده در این چند روز!
پس همراهی بفرمایید که هم خستگی ما در بیاد، هم اطلاعات و هوش شما بالا بره:
بخش اول: کوتاه، دربارهٔ هوش
هوش یه مفهوم کلی، عمومی و چندوجهی هست.
این قضاوت که من 2589×9683 رو سه سوت حساب میکنم پس من نخبهام، ولی تو که نمیتونی این محاسبه رو ذهنی انجام بدی، هوش کمتری داری، با اجازهتون دیگه از نظر علمی درست نیست!
هوش ریاضی یکی از وجوه و جنبههای هوشه و هنوز شاخههای دیگهای از هوش باقی موندن که تو در اونها سنجیده بشی.
وِکسلِر، روانشناس مشهور آمریکایی، هوش رو اینجوری تعریف میکنه:
“هوش، ظرفیت جامع یا سراسری فرد برای هدفمند عمل کردن، منطقی فکر کردن و با محیط خود به طور موثر برخورد کردن است.”
طبق این تعریف، هوش هم جنبهٔ ذهنی داره (فکر کردن)، هم جنبهٔ کُنِشی (عمل کردن)، و هم جنبهٔ واکنشی (برخورد کردن).
3 دستهبندی کلی درمورد هوش
- IQ ضریب هوشی یا هوش ذهنی: ظرفیت کلی هوش فرد.
- EQ هوش هیجانی: کنترل عملکرد هیجانی، احساسی و عاطفی.
- SQ هوش اجتماعی: ایجاد، مدیریت و توسعهٔ ارتباطات انسانی و اجتماعی.
- وقتی شما 5896×7619 رو حساب میکنی از یه زاویه باهوشی.
- رئیس شما وقتی توی لحظات حساس، یه تصمیم راهبردی برای برونرفت از بحران میگیره، از یه زاویه باهوشه.
- دوست شما وقتی برای اولین بار رفته پشت میکروفون سالن آمفی تئاتر دانشکده و چنان سخنرانی کرده که همه به وجد اومدن، از یه زاویه باهوشه.
بله، هوش مبحث عجیب غریب و به غایت جذاب و شگفتانگیزیه.
حالا در ادامهٔ مطلب، انواع تست هوش رو که بررسی کنیم، با ابعاد مختلف این پدیدهٔ خارقالعاده بیشتر آشنا میشید.
تاریخچهٔ پیدایش آزمونهای هوش
تاریخچه آزمون هوش به اوایل قرن بیستم برمیگرده. زمانیکه آلفرد بینه و همکارش تئودور سیمون اولین آزمون نظاممند سنجش هوش رو در سال 1905 طراحی کردن.
هدف این دو نابغه این بود که به دانشآموزهای ضعیفتر توی کلاس کمک کنن.
تست بینه راه رو برای بقیه دانشمندا هموار کرد. به طوریکه طی سالهای آینده، تستهای هوش مختلفی از سراسر دنیا معرفی شد که هر کدوم مقیاس اندازهگیری متفاوتی داشتن.
امروزه تستهای هوش فقط به یک نمره کلی محدود نمیشن و بسته به نوع آزمون میتونن تواناییهایی مثل استدلال، حافظه، درک کلامی، سرعت پردازش و حل مسئله رو بررسی کنن.
بیشتر بخوانید: راهنمای جامع انواع هوش
بخش دوم: انواع تست هوش
انواع تستهای هوش هر کدوم از زوایا و ابعاد مختلفی هوش رو بررسی میکنن.
آزمونهای هوش بهصورت کلامی، عملی، فردی و گروهی در مراکز مشاوره و سنجش هوش و توسط متخصص مربوطه انجام میشن.
بعضی از تستها رو هم میتونید توی اینترنت پیدا کنید و خودتون انجام بدید.
من سعی کردم تعدادی از مطرحترین تستها رو معرفی کنم و اونایی که لینک آزمون آنلاین دارن رو هم براتون گذاشتم (لُپِ خودش را میکشد!)
پس برو بریم:
1- تست هوش استنفورد-بینه:
نسخهٔ اولیهٔ این آزمون توسط آلفرد بینه و تئودور سیمون طراحی، و تا امروز چندین نوبت ویرایش و بازبینی شده. تست بینه ارتباط سن تقویمی و سن عقلی رو مورد بررسی قرار میده.
شنیدید میگن فلانی هفتاد سالش هم بشه باز اندازهٔ یه بچهٔ هفت ساله نمیفهمه؟ یا این وروجک، پنج سالشه ولی مثل آدمای پنجاه ساله رفتار میکنه؟ آلفرد بینه این حرفای ما رو تبیین کرده!
این آزمون پنج توانایی رو مورد ارزیابی قرار میده:
- پردازش دیداری – فضایی
- استدلال کمی
- استدلال سیال
- دانش
- حافظه کاری
متخصصین توی مراکز مربوطه، تست استنفورد-بینه رو براتون انجام میدن. اما اگه دوست دارید خودتون به این تست دسترسی داشته باشید، یه پیشنهاد عالی براتون دارم:
کتاب هوشآزمایی نوین تهران- استنفورد- بینه/ روش اجرا، نمرهگذاری و تفسیر.
برای مشاهدٔ کتاب، روی لینک زیر کلیک کنید:
2- تست هوش چندگانهٔ گاردنر
ذکر خیر ایشون توی بخش تئوریهای هوش هم بود! حالا بذارید کمی بیشتر باهاش آشنا بشیم. گفتیم که گاردنر هشت طبقهبندی برای هوش در نظر گرفت:
- هوش تصویری – فضایی
- هوش کلامی – زبانی
- هوش اندامی – جنبشی
- هوش منطقی – ریاضی
- هوش موسیقایی
- هوش میانفردی
- هوش درون فردی
- هوش طبیعتگرا
گاردنر بعدها دو نوع هوش دیگه رو هم به نظریهاش اضافه کرد:
هوش وجودی: تفکر و پرسش دربارهٔ وجود، جهان، خالق و…
هوش اخلاقی: پایبندی به اخلاق و ارزشهای انسانی و معنوی.
این ویدیوی کوتاه ابعاد قضیه رو خیلی خوب براتون مشخص میکنه:
اگه میخواین خودتون رو با تست چندگانهٔ گاردنر ارزیابی کنید، روی لینک زیر کلیک کنید:
3- مقیاس هوشی وکسلر
مقیاس وکسلر سه مدل مقیاس هوشی کودکان پیشدبستانی، مقیاس هوشی کودکان و مقیاس هوشی بزرگسالان رو شامل میشه. این آزمونها توسط دیوید وکسلر ابداع شده و خیلیها اون رو کاملترین و بهترین مجموعهٔ سنجش هوش میدونن.
آزمون وکسلر بزرگسالان بر مبنای تئوری هوش عمومی و هوش اختصاصی طراحی شده. یعنی هم ضریب هوشی کلی (فاکتور g) رو اندازهگیری میکنه و هم تواناییهای هوشی خاص رو (فاکتور s). همه فن حریفه خلاصه!
این تست، دو زمینهٔ اصلی و چندین آزمون مختلف فرعی داره:
- مقیاس کلامی: شامل آزمونهای فرعی اطلاعات عمومی، حافظهٔ عددی، گنجینهٔ لغات، ریاضیات، شباهتها، درک و فهم است.
- مقیاس عملی: شامل آزمونهای فرعی تکمیل تصاویر، تنظیم تصاویر، طراحی با مکعبات، الحاق قطعات و رمزگردانی.
برای آشنایی بیشتر با آزمون وکسلر روی لینک زیر بزنید.
4- تست هوش کتل
این تست توسط ریموند کتل طراحی شده و دو مفهوم هوش سیّال (جاری) و هوش متبلور (کریستالی) رو مطرح میکنه. این تست هم تحتتأثیر نظریهٔ هوش عمومی و اختصاصیه.
هوش سیّال، همون جنبهٔ عمومی و کلی هوش فرده که به خصوصیات زیستی و ژنتیکی وابسته است و تجربه و آموزشهای قبلی تأثیر زیادی روش نداره.
هوش متبلور، قابلیت پرورشی و اکتسابی داره و تجربه، یادگیری، آموزش، فرهنگ و… روش تأثیرگذارن. همهٔ چیزایی که ما بهتدریج یاد میگیریم و اصطلاحاً ملکهٔ ذهنمون میشن، هوش متبلور ما رو تشکیل میدن.
تست کتل سه نوع داره:
- سطح یک: برای بچههای بین 4-8 سال یا بزرگسالانی که عقبماندگی ذهنی دارند.
- سطح دو: برای بچههای بین 8-14 سال و بزرگسالان با هوش متوسط.
- سطح سه: برای بزرگسالان بالای 14 سال.
برای انجام تست هوش روی لینک زیر کلیک کنید:
5- تست هوش ریون
اسم باکلاس ایشون، ماتریسهای پیشروندهٔ ریون هست و توسط جان.سی ریون طراحی شده. تست ریون هم متاثر از تئوری اسپیرمن هست.
یعنی از اونهاست که IQ یا همون ضریب هوش عمومی رو اندازهگیری میکنه.
ماتریس ریون از انواع آزمونهای هوش غیرکلامی گروهی محسوب میشه که فرد باید شکل کاملکنندهٔ یه تصویر یا الگو رو تشخیص بده.
با استفاده از لینک زیر میتونید این تست هوش رو انجام بدید:
6- تست هوش هیجانی EQ بار-آن
خوب نوبتی هم باشه نوبت هوش هیجانی جذابه. به قول شاعر: از IQ کم کن و بر EQ افزا!
امروزه خیلیها معتقدن هوش هیجانی در پیشرفت و موفقیت، نقش کلیدیتری داره تا هوش ذهنی.
سنجش هوش هیجانی یکی از اولین و پرکاربردترین مراحل استخدام و ارزیابی منابع انسانیه. پس اگه دنبال کار میگردید، ایشون رو جدی بگیرید.
پنج مولّفهٔ اصلی تست Bar-On که توسط روون بار-آن طراحی شده:
- درونفردی
- برونفردی
- سازگاری
- مدیریت اضطراب
- خلقوخوی عمومی
تست هوش بار-آن رو از طریق لینک زیر میتونید رایگان انجام بدید:
7- تست هوش هیجانی برادبری-گریوز
این تست هم هوش هیجانی رو ارزیابی میکنه و توسط دکتر تراویس برادبری و جین گریوز طراحی شده.
این تست، یک طیف از ضعیف تا عالی برای توصیف ظرفیت هوش هیجانی داره و با دادن یک عدد وضعیت شما رو در این زمینه مشخص میکنه.
برای شروع آزمون روی لینک زیر بزن.
8- تست هوش هیجانی گلمن
تست گلمن تواناییهای فرد در شناخت و مدیریت هیجان و همچنین تعامل با مردم رو میسنجه.
در اینجا مهارتهایی مثل خودآگاهی، خودمدیریتی، همدلی و مهارتهای اجتماعی هم سنجیده میشن.
نتایج این تست به شما کمک میکنه تا نقاط قوتتون رو بهتر بشناسید و برای نقاط ضعفتون تلاش کنید.
برای شروع تست اینجا رو کلیک کنید.
9- تست هوش کافمن
تست هوش کافمن بیشتر برای ارزیابی تواناییهای شناختی کودکان و نوجوانان استفاده میشه.
اینجا بیشتر فرایندهایی مثل حل مسئله، یادگیری، حافظه و پردازش اطلاعات سنجیده میشن.
یکی از ویژگیهای مهم این تست اینه که تکالیف مختلفی رو در اختیار شرکتکننده قرار میده و تواناییهای اون رو از زوایای مختلفی بررسی میکنه.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد این تست هوش روی لینک زیر بزنید.
10- تست هوش هیجانی شات
یه کنکور دیگه برای هوش هیجانی عزیز!
این تست رو آقای شات و همکارانش در سال 1998 بر پایهٔ طرح هوش هیجانی مایر و سالووی تهیه کردن.
آزمون هوش هیجانی شات که مقیاس سنجشهای زیادی قرار گرفته، شامل 33 پرسش توصیفی برای ارزیابی وضعیت هوش هیجانی شماست.
فکر میکنید چقدر در این زمینه باهوشید؟ تست رو انجام بدید اما اگه نتیجهاش راضیکننده نبود، هیچ ناراحت نباشید.
هوش هیجانی بهطور چشمگیری یه فرآیند اکتسابیه. یعنی شما با آموزش و تمرین، بهراحتی میتونید اون رو بهبود و ارتقاء بدید.
برای دسترسی به پرسشنامهٔ رایگان این تست، روی لینک زیر کلیک کنید:
11- تست هوش اجتماعی وایلند
در این تست از انواع تست هوش، به صورت ویژه تواناییهای فرد در تعامل با مردم و جامعه اندازهگیری میشن.
درک موقعیتهای اجتماعی، برقراری ارتباط، همکاری، مسئولیتپذیری و حل مسائل بینفردی از مهمترین مولفههای این آزمون هستن.
با کمک این آزمون، میتونید راحتتر نقاط قوت و ضعفتون رو پیدا کنین و برای بهتر شدنشون برنامهریزی کنین.
برای آشنایی بیشتر با این تست، روی لینک زیر بزنین.
12- دیگر انواع آزمونهای هوش
از خدا که پنهون نیست، از شما چه پنهون حمله کرده بودم که همهٔ انواع تست هوش رو براتون به خط کنم!
اما به دل ماجرا که زدم دیدم نامردا خیلی زیادن، چند نفر به یه نفر آخه؟!
تست هوش بوناردل، آزمون آلفا-بتای ارتش آمریکا، جور کردن کارت های ویسکانسین، تست دیترویت، هالستد-ریتان، لوریا نبراسکا، وودکاک جانسون، توانایی غیرکلامی ناگلیری، مقیاس عملکرد بینالمللی لایتر، آزمون منسا، رینالدز، دلیس کاپلان، برازلتون، مقیاس رشدی گزل، بوهلر، بیلی، مک کارتی، مریل-پالمر و…
یعنی فقط اسماشونم ببرم میشه مثنوی هفتاد مَن، چه برسه به اینکه بخوام توضیح هم بدم.
اینه که گفتم علیالحساب مهمترها و معروفترها رو بیارم، بقیه رو اشاره کنم خودتون برید تهوتوشو دربیارید.
کلام آخر
در طول تاریخ همیشه کی خوشگلتره؟ کی پولدارتره؟ کی زرنگتره؟ کی باهوشتره؟ و… جزء پرسشها و رقابتهای متداول بین آدما بوده.
انواع آزمونهای هوش، شوهای استعدادیابی، مسابقات زیبایی و متدهای دیگهای که امروزه برای ردهبندی و انتخاب “تَرینها” بهوجود اومده هم در همین راستاست.
از فستیوال کن و اسکار و جایزهٔ نوبل و فهرست بیلیونرهای غول جهان به انتخاب موسسهٔ فوربز بگیر، تا جشنوارهٔ فجر و بنیاد خوارزمی و لیست اَبَربدهکاران بانکی و ب.ز های عزیز خودمون!
همهٔ این سازوکارها طراحی شدن تا به نوعی، دغدغهٔ ارزیابی و مقایسه رو در انسان پاسخ بدن.
انواع تست هوش هم جزء همین ابزارها هستند. استفادهٔ معقول و مناسب از اونها خیلی هم خوب و مفیده.
مطالب مرتبط با موضوع انواع تست هوش
1- حضرت IQ؛ ضریب هوشی من چند است؟
اگه دوست دارید بدونید ضریب هوشیتون چنده؟ (البته بر منکرش لعنت که شما همه نابغهاید، خاک بر دهان من!) تفسیر عددی و کمّی ضرائب هوشی چجوریه؟ و خلاصه با IQ بیشتر آشنا بشید، این مطلب برای شماست. روی لینک زیر کلیک کنید:
2- ارثیهای از جنس نبوغ؛ همه چیز دربارهٔ وراثت هوش
آیا هوش ارثیه؟ تا چه حد زمینهٔ وراثتی داره؟
والا تا باشه از این ارث و میراثها! به ما که مثل تو فیلما ارثیهٔ میلیاردی نرسید، بریم ببینیم سهم ارث هوشی داریم یا نه؟
برای اطلاع از سهمالارث، کلیک بفرمایید:
3- تست هوش تصویری استراتژیک!
اینم یه مطلب کنکوری دیگه واسه اونایی که عاشق تست زدن و معما حل کردن هستن.
اگه یادتون باشه، هوش تصویری یکی از بچههای تست هوش گاردنر بود. (به قول باباها: کوچیک شماست البته!)
اگه دوست دارید با این تست، هوش تصویری خودتونو محک بزنید روی لینک زیر کلیک کنید:
اگه دوست دارید تا درک و استدلال فضایی خودتونو ارتقا بدین، بازیهایی در مقاله زیر معرفی شده، که در تقویت هوش فضایی و دیداری به شما کمک میکنه.
4- تست هوش انتخاب شغل
یادداشت زیر دربارهی انواع تست هوش برای انتخاب شغل است. اگر میخواهید که شغل خودتون رو آگاهانه انتخاب کنید، مطلب زیر رو از دست ندین.
5- تست هوش منسا
تا حالا اسم انجمن منسا رو شنیدید؟ اگر با این انجمن آشنا نیستید، پیشنهاد میکنم حتماً به مطلب زیر برید. اونجا بهصورت کامل در مورد این انجمن و نحوه انجام این تست هوش توضیح دادیم.
سوالات متداول
خوب! کنکور چطور بود؟ تستها رو زدید؟
مغزتون توی کدوم زمینههای هوشی، قویتر بود؟
تجربه و نظرتون رو دربارهٔ انواع تستهای هوش برامون بنویسید.
محصولات آموزشی
One thought on “انواع تست هوش : کنکور مغز”
با سلام و خسته نباشید ، بنده برای پایان نامه ام دنبال یک تست فقط مختص هوش درون فردی هستم امکان داره راهنمایی بفرمایید