ضریب هوشی من چند است؟ | همه چیز دربارهٔ ضریب هوشی

هوش و ضریب هوشی

شاید برایتان پیش آمده باشد بعد از حل یک معمای پیچیده از خود بپرسید که ضریب هوشی من چند است؟ «آی کیو» یا «ضریب هوشی» معیاری برای سنجش توانایی استدلال منطقی و حل مسئله است. ضریب هوشی به شما می گوید که در مقایسه با سایر افراد در چه سطحی قرار دارید.

تست‌های هوش به شما کمک می‌کنند تا به این پرسش پاسخ دهید که: «میزان ضریب هوشی من چند است؟».

اگر به دنبال یافتن تفسیر نتیجهٔ تست هوش خود هستید می‌توانید با کلیک روی دکمه‌های زیر به بخش مورد نظر خود بروید:

تست‌های هوش متنوعی در دنیا وجود دارد، بااین‌حال در بسیاری از تست‌های استاندارد متوسط ضریب هوشی ۱۰۰ است. بااینکه IQ می‌تواند پیش‌بینی کننده موفقیت تحصیلی باشد اما متخصصان این حوزه عقیده دارند که لزوماً داشتن یک زندگی موفق را تضمین نمی‌کند.

در این مطلب به بررسی این موضوعات می‌پردازیم:

  • بهره هوشی چیست؟
  • تاریخچهٔ آی‌کیو و تست هوش
  • چطور بفهمم ضریب هوشیم چند است؟
  • آی کیو چگونه محاسبه می‌شود؟
  • طبقه بندی ضریب هوشی چگونه است؟
  • ضریب هوشی نرمال چقدر است؟
  • فرمول هوشبهر (IQ) چیست؟
  • آیا آی کیو تنها عامل موثر بر موفقیت یا شکست ما است؟
  • آيا آی کیوی بالا تضمین‌کننده موفقیت ما در زندگی است؟
  • آی کیوی متوسط چه معنایی دارد؟
  • ضریب هوشی پایین چند است؟

IQ مخفف چیست؟

‌IQ مخفف عبارت Intelligence Quotient است که در زبان فارسی به آن «ضریب هوشی» یا «هوشبهر» گفته می‌شود. آی کیو معیاری برای سنجش هوش است و در قالب عددی بیان می‌شود.

‌‌

ضریب هوشی چیست؟

ضریب هوشی معیاری برای سنجش بعضی از توانایی‌های شناختی انسان است. این معیار بیشتر توانایی‌های نیمکرهٔ چپ مغز را ارزیابی می‌کند؛ یعنی توانایی‌های مربوط به استفاده از استدلال منطقی برای حل مسائل.

بهره هوشی

آی کیو را به وسیلهٔ تست‌های هوش استاندارد اندازه‌گیری می‌کنند. این تست‌ها توانایی‌های مختلفی را مثل حل مسائل ریاضی، دانش زبان، حافظه، استدلال و سرعت تجزیه و تحلیل اطلاعات اندازه می‌گیرند.

سپس همهٔ امتیازات به دست آمده در این تست‌ها با هم جمع شده و نمرهٔ‌ آی کیو به دست می‌آيد.

تاریخچه تست هوش

«پل بروکا» و «سر فرانسیس گالتون» از اولین دانشمندانی بودند که به فکر اندازه‌گیری هوش انسان افتادند. تصور آن‌ها این بود که اندازهٔ جمجمهٔ هر فرد نشان‌دهندهٔ میزان هوش او است و هرچه جمجمهٔ فرد بزرگتر باشد، هوش بیشتری دارد.

این نظریه‌ها امروزه منسوخ شده‌اند و جایگاهی در اندازه گیری هوش ندارند. اما بهرحال شروعی برای ایجاد تست‌های هوش امروزی بودند.

اولین تست هوش واقعی

‌اولین تست هوش استاندارد و واقعی در سال ۱۹۰۴ توسط دو روانشناس به نام «آلفرد بینه» و «تئودور سایمون» طراحی شد. در آن زمان وزارت آموزش و پرورش فرانسه از آن‌ها خواسته بود تستی را طراحی کنند تا به وسیلهٔ آن بتوانند دانش‌آموزان دارای مشکل ذهنی را از دانش‌آموزان تنبل، اما باهوش جدا کنند.

نتیجهٔ این کار تحقیقاتی تست هوش «آلفرد – بینه» بود. در این تست توانایی‌هایی مثل یافتن کلمات هم‌قافیه، نام‌گذاری اشیا و استدلال منطقی سنجیده می‌شد.

این تست هوش محبوبیت زیادی به ویژه در اروپا و آمریکا به دست آورد. در این تست، دانش‌آموز در مقایسه با همسالانش سنجیده می‌شد تا مشخص شود که سطح هوش او نسبت به آن‌ها در چه سطحی است. فرمول محاسبه ضریب هوشی در این تست اینگونه بود:

(سن عقلی تقسیم بر سن واقعی دانش‌آموز) ضرب در ۱۰۰

بهره هوشی دانش آموزان

امروزه معروف‌ترین تست‌های هوش استاندارد «تست هوش کتل» و «تست هوش ریون» هستند.

ضریب هوشی چگونه محاسبه می‌شود؟

سال‌هاست که سنجش آی کیو به‌عنوان یک مبحث جذاب در روانشناسی مطرح شده است. تست‌های هوش یکی از پرطرفدارترین تست‌های روانشناسی هستند که امروزه مورداستفاده قرار می‌گیرند.

از همان زمانی که اولین تست‌های هوش ابداع شدند، تلاش برای دسته‌بندی ضریب هوشی‌های مختلف هم شروع شد.

انجام تست‌های هوش به شما در پاسخ به این سوال که «ضریب هوشی من چند است» کمک می‌کنند. «تست هوش ریون» یکی از انواع این تست‌ها است.

تست هوش ریون که نوعی تست هوش تصویری است، به شما در فهمیدن میزان بهره هوشی‌تان کمک می‌کند.

برای انجام این تست روی دکمهٔ زیر کلیک کنید:

دو فرمول محاسبه هوشبهر (آی کیو) که بیشترین کاربرد را دارند عبارتند از:

  1. مقایسهٔ نمرهٔ به دست آمده در تست با سایر اعضای جامعه آماری.
  2. تقسیم سن عقلی بر سن واقعی ضرب در ۱۰۰

چطور بفهمم میزان ضریب هوشی من چند است؟

وقتی تست هوش را انجام دادید نیاز به یک راهنمای تفسیر تست هوش دارید. در غیر این صورت نمی‌توانید بفهمید که بهره هوشی شما پایین، متوسط یا بالا است.

‌معیار بهره هوشی به شما می‌گوید که در یک تست استاندارد هوش چه امتیازی به دست آورده‌اید. معمولاً این امتیاز را در مقایسه با یک جامعهٔ خاص (مثلاً گروه همسالان) ارزیابی می‌کنند.

نمودار هوش افراد جامعه نموداری زنگی شکل (نرمال استاندارد) است که میانگینی برابر ۱۰۰ و انحراف معیاری برابر با ۱۵ دارد.

ضریب هوشی من چند است

انحراف معیار ۱۵ در نمودار هوش به این معنی است که ۶۸ درصد افراد جامعه دارای آی کیوی بین ۸۵ تا ۱۱۵ هستند و ۹۵ درصد افراد جامعه آي کیوی بین ۷۰ تا ۱۳۰ دارند.

براساس نتایج به دست آمده از تست‌های هوش انجام شده در جامعه آماری‌های مختلف، جدول ضریب هوشی زیر ایجاد شده است. این جدول طبقه‌بندی افراد را بر اساس آی‌کیوی آن‌ها مشخص می‌کند.

بازهٔ بهره هوشیطبقه‌بندی
بالاتر از ۱۲۰نابغه
بین ۱۱۰ تا ۱۲۰تیزهوش
بین ۹۰ تا ۱۱۰متوسط
بین ۸۰ تا ۹۰کم هوش
بین ۷۰ تا ۸۰مرزی
زیر ۷۰مرزی ضعیف

‌بنابراین با پیدا کردن بهره هوشی در جدول بالا می‌توانید بفهمید نسبت به سایر افراد جامعه در چه سطحی قرار دارید.

ضریب هوشی خوب چند است؟

واقعیت این است که چیزی به نام بهره هوشی خوب یا بد وجود ندارد! روانشناسان برای سنجش هوش افراد سؤالات مختلفی را در یک تست می‌گنجانند. هر کدام از این سؤالات روی یک توانایی خاص متمرکز هستند.

ممکن است فردی در بخشی از سؤالات خوب عمل کند و در پاسخگویی به برخی دیگر از سؤالات خوب عمل نکند.

هر فردی دارای توانمندی‌های منحصر به فردی است. این توانایی‌ها آنقدر گسترده هستند که با یک تست نمی‌توان آن‌ها را سنجید.

با توجه به نظریه‌های مختلف هوش، انواع مختلف هوش برای انسان معرفی شده است. یکی از این نظریه‌ها، «نظریهٔ هوش‌های چندگانهٔ گاردنر» است. در این نظریه ۹ هوش برای انسان معرفی شده است.

هر فردی می‌تواند با تلاش و آموزش دیدن، در هر کدام از هوش‌های چندگانه پیشرفت کند و هوش خود را بالا ببرد.

برای آشنایی بیشتر با این نظریه روی دکمهٔ زیر کلیک کنید:

بهره هوشی کشورهای جهان چند است؟

وقتی در حال نوشتن این مقاله بودم، به سایت World Population Review رسیدم که اطلاعات و داده‌های جالبی را دربارهٔ کشورهای مختلف ارائه می‌کند.

طبق اطلاعات این سایت، بهره هوشی کشورهای مختلف در سال ۲۰۲۰ به شکل زیر است:

بهره هوشی کشورها

‌وقتی روی ایران کلیک کنید، بهره هوشی ایرانیان را در سال ۲۰۲۰ نشان می‌دهد که برابر با ۸۴ است.

همانطور که می‌بینید ضریب هوشی ایرانیان در میان ملتهای جهان در سطح پایین‌تری قرار دارد.

اختلاف‌نظرها در مورد تأثیر عوامل مختلف بر ضریب هوشی

از زمانی که تست‌های هوش ابداع شده‌اند، روانشناسان و محققان دانشگاهی روی تأثیر عوامل مختلف (مثل نژاد، ملیت و جنسیت) بر مقدار بهره هوشی بحث و اختلاف‌نظر داشته‌اند.

در دهه‌ٔ ۱۹۲۰ میلادی ارتش آمریکا از تست‌های هوش در استخدام افراد استفاده کرد. بعد از مدتی اعلام شد که افراد از نژادهای مختلف ضریب هوشی‌های متفاوتی دارند. این مسئله باعث شد جنبش‌های نژادپرست با قدرت بیشتری به کار خود ادامه دهند.

بااین‌حال تحقیقات آتی نشان داد که اگرچه ژنتیک می‌تواند در میزان ضریب هوشی تعیین‌کننده باشد، اما عوامل محیطی هم نقش مهمی در تعیین آن بازی می‌کنند.

همچنین هیچ ارتباطی بین ضریب هوشی و نژاد (مثل نژاد سیاه و سفید) وجود ندارد.

[ مطالعهٔ بیشتر: وراثت هوش چیست؟ | همه چیز دربارهٔ تاثیر ژنتیک و محیط بر هوش ]

نژاد و ضریب هوشی

نکته مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که آی کیوی افراد در جهان به‌صورت خطی در حال افزایش است. این پدیده «اثر فلین» نام‌گذاری شده است.

برخی عوامل محیطی تعیین‌کننده در ضریب هوشی عبارت‌اند از:

  • میزان تحصیلات
  • نوع تغذیهٔ افراد
  • وضعیت سلامتی فرد
  • شرایط خانوادگی
  • شرایط اقتصادی و اجتماعی
  • امید به زندگی
  • میزان سواد
  • خطای تست

ضریب هوشی متوسط به چه معناست؟

بیش از نیمی از افراد در جهان ضریب هوشی متوسط دارند. بااینکه در مورد ضریب هوشی چندان نمی‌توان کلی‌گویی کرد، اما نکات زیر را به یاد داشته باشید:

  • بهره هوشی می‌تواند معیار کلی برای سنجش توانایی استدلال منطقی و حل مسئله باشد. بهره هوشی نرمال (متوسط) به این معنی است که توانایی شما در این زمینه‌ها متوسط است.
  • بهره هوشی متوسط نمی‌تواند نشان‌دهنده همه‌ی قابلیت‌های شما باشد. فردی با بهره هوشی متوسط می‌تواند یک موزیسین نابغه، یک نقاش خلاق و یا یک خواننده درجه‌یک باشد. «هوارد گاردنر» در این زمینه نظریه «هوش‌های چندگانه» را ارائه داده است.
هوش‌های چندگانهٔ گاردنر
  • تست‌های هوش نمی‌توانند بگویند شما چقدر در مورد دنیای اطرافتان کنجکاو هستید یا چقدر در درک و مدیریت احساسات توانمند هستید. برخی متخصصان ازجمله «دنیل گلمن» معتقثدند هوش عاطفی یا ای کیو (EQ) بسیار مهم‌تر از آی کیو است. بااینکه آی کیوی بالا می‌تواند در بسیاری از موقعیت‌ها اثرگذار باشد، اما تضمین‌کننده‌ی یک زندگی موفق نخواهد بود.
  • طبق نتایج تحقیقات، آی کیو در طول زمان قابل‌تغییر است. در یک مطالعه که روی ضریب هوشی جوانان انجام شد، نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌داد که ضریب هوشی افراد مورد آزمایش در طول چهار سال تا ۲۰ واحد تغییر یافت.

ضریب هوشی بالا: آیا من یک نابغه‌ام؟

بعد از دریافت نتیجه تست هوش متوجه شده‌اید که ضریب هوشی بالایی دارید؛ اما آیا تیزهوش یا نابغه بودن به این معنی است که شما تحت هر شرایطی از افراد با هوش متوسط بهتر عمل می‌کنید و موفق‌تر هستید؟

جواب منفی است!

ضریب هوشی نابغه ها

متخصصان عقیده دارند عوامل دیگری مثل هوش عاطفی هم مهم هستند. شاید حتی مهم‌تر از آی کیو. برای مثال هوش بالای ۱۲۰ وقتی «هوش میان فردی» بالایی نداشته باشید چندان کمکی به شما نخواهد کرد.

درواقع تست‌های هوش بیشتر توانایی‌های منطقی و حل مسئله شما را می‌سنجند. همان توانایی‌هایی که در موفقیت تحصیلی مهم هستند، اما زمینه‌های دیگری نیز در زندگی وجود دارند که شاید افراد با ضریب هوشی پایین‌تر در آن‌ها بهتر عمل می‌کنند و فردی با ضریب هوشی ۱۲۵ هم در آن حوزه حرفی برای گفتن نداشته باشد.

شاید شنیده باشید که ضریب هوشی افراد مشهور مثل «آلبرت انیشتین» و «استیون هاوکینگ» بالای ۱۶۰ بوده است، اما واقعیت این است که این اعداد تنها تخمین هستند و هیچ شواهدی وجود ندارد که از آن‌ها واقعاً تست هوش گرفته شده باشد.

بنابراین به آنچه با عنوان «بهره هوشی افراد مشهور» در اینترنت می‌خوانید چندان اعتماد نکنید.

بیشترین ضریب هوشی متعلق به کیست؟

طبق جدول طبقه‌بندی هوش، می‌دانیم که که افرادی با ضریب هوشی زیر ۷۰ دارای هوش کم هستند و افرادی که ضریب هوشی بالای ۱۲۰ دارند نابغه‌اند.

در این جدول بعد از ۱۲۰ عدد دیگری آورده نشده است. ولی جالب است بدانید که بهره هوشی انسان تا مرز ۲۰۰ هم می‌رود!

بیشترین ضریب هوشی دنیا متعلق به «ویلیام جیمز سیدیس» بود که بهرهٔ هوشی او را بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ تخمین می‌زنند!

‌ویلیام در سن پنج سالگی به ۵ زبان زندهٔ دنیا مسلط بود و در سن یازده سالگی وارد دانشگاه هاروارد شد.

ضریب هوشی نابغه ها

او در سن ۴۶ سالگی از دنیا رفت. اما هنوز هم کسی نتوانسته است رکورد او را در هوش بزند. در حال حاضر باهوش ترین فرد جهان «ترنس تائو» است که آی کیوی او ۲۳۰ است.

او در سن بیست سالگی مدرک دکترای خود را دریافت کرد و در سن ۲۴ سالگی به عنوان جوان‌ترین استاد UCLA شناخته شد.

ضریب هوشی پایین: آیا من اختلال ذهنی دارم؟

آی کیوی پایین می‌تواند با نقص در توانایی‌های ذهنی در ارتباط باشد. توانایی‌هایی که عملکرد تحصیلی و شغلی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهند. همچنین آي کیوی خیلی پایین می‌تواند بر استقلال فرد در زندگی روزمره اثرگذار باشد.

در گذشته آی کیوی زیر ۷۰ نشانه اصلی عقب‌ماندگی ذهنی قلمداد می‌شد؛ اما امروزه معیارهای تشخیص این اختلال عبارت‌اند از:

  • آی کیوی ۷۰ به پایین
  • علامت‌هایی از محدودیت‌های ذهنی قبل از سن ۱۸ سالگی
  • محدودیت جدی در استدلال و یادگیری
  • محدودیت‌های جدی در ارتباطات و توانایی‌های خود مراقبتی

درواقع روانشناسان برای تشخیص اختلال ذهنی تنها به عدد IQ اکتفا نمی‌کنند. رویکردهای نوین روانشناسی عملکرد فرد را در زندگی روزمره هم در نظر می‌گیرند.‌ چیزهایی مثل توانایی مراقبت از خود و ایجاد ارتباط و تعامل با دیگران.

کمترین ضریب هوشی که می توان به دست آورد چند است؟

قبل از هر چیز باید بگوییم بالا یا پایین بودن ضریب هوش وابستگی زیادی به توانایی شما در حل تست‌های هوش دارد. بسیار مهم است که بدانید تست‌های هوش استاندارد فقط بخش کوچکی از قابلیت های شما را اندازه‌گیری می‌کنند.

ضریب هوشی پایین

اگر کنجکاو هستید بدانید که کمترین ضریب هوشی جهان چند است؟ باید بگوییم پاسخ به این سؤال کار ساده‌ای نیست.

ما تنها می‌دانیم که متوسط ضریب هوشی ۱۰۰ است و افرادی که آی کیوی زیر ۷۰ دارند هوش کمی دارند.

ضریب هوشی زیر ۷۰ که کمترین ضریب هوشی است، معمولاً توسط افرادی با معلولیت‌ ذهنی کسب می‌شود.

ضریب هوشی صفر یعنی چه؟

ضریب هوشی صفر، از لحاظ تئوری کمترین عددی است که فرد می‌تواند به دست آورد. اما این عدد فقط در تئوری ممکن است و در عمل تاکنون کسی با بهره هوشی صفر دیده نشده است.

آی کیو مرزی چیست؟

آی کیوی بین ۷۰ تا ۸۰ رابه افرادی با «هوش مرزی» نسبت می‌دهند. دلیل اینکه به آن مرزی گفته می‌شود آن است که این ضریب هوشی، مرزی بین تشخیص معلولیت ذهنی و سلامت ذهن است.

‌‌

ضریب هوشی زیر ۷۰ به چه معناست؟

ضریب هوشی زیر ۷۰ (مرزی ضعیف) را می‌توان به مشکلات شناختی و معلولیت‌های ذهنی نسبت داد. البته دارا بودن ضریب هوشی ۷۰ و پایین‌تر تنها یک دلیل برای شک کردن به مشکلات ذهنی است.

امروزه می‌دانیم که برای تشخیص معلولیت‌های ذهنی موارد دیگری را هم باید بررسی کرد.

بنابراین بهره هوشی تنها یک راه سنجش توانایی‌های ذهنی است و پزشک برای تشخیص اختلال‌های جدی موارد دیگری را هم بررسی می‌کند. دانستن مقدار این معیار به فرد در درک نیازهایش کمک می‌کند، اما به‌تنهایی تعیین‌کنندهٔ موفقیت او در زندگی نیست.

جمع‌بندی

‌همانطور که گفته شد ضریب هوشی نمی‌تواند تنها معیار شکست یا موفقیت در زندگی باشد. ممکن است فردی با بهره هوشی پایین در زندگی‌اش به موفقیت‌های زیادی دست پیدا کند و برعکس، فردی با بهره هوشی بالا دستاورد چندانی نداشته باشد.

وقتی از موفقیت صحبت می‌کنیم، در کنار عوامل محیطی و هوش، باید از تلاش و پشتکار هم یاد کنیم. چیزی که «آنجلا داک ورث» در یک سخنرانی تد از آن صحبت می‌کند.

در پایان این مقاله از شما دعوت می‌کنیم به این سخنرانی جذاب گوش کنید.

به نظر شما ضریب هوشی تا چه اندازه در زندگی افراد موفق نقش دارد؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *