هوش درون فردی چیست؟ + ۷ راهکار عملی برای تقویت هوش درون فردی

هوش درون فردی چیست؟

«هوش درون فردی» یکی از انواع هوش‌های چندگانه‌ است که همهٔ انسان‌ها آن را در وجود خود دارند. این هوش به توانایی درون اندیشی، خودآگاهی، شناخت نقاط ضعف و قوت و احساسات خود مربوط است.

اما مسئلهٔ اصلی اینجاست که خیلی‌‌ها نمی‌دانند چطور باید از این هوش در جهت پیشرفت استفاده کنند.

در این مقاله به طور مفصل دربارهٔ هوش درون فردی صحبت می‌کنیم و مطالب زیر را مورد بررسی قرار می‌دهیم:

  • هوش درون فردی چیست؟
  • ویژگی‌ های هوش درون فردی چیست؟
  • کاربرد هوش درون فردی
  • راه های تقویت هوش درون فردی
  • شغل مناسب هوش درون فردی چیست؟

هوش درون فردی چیست؟

«هوش درون فردی گاردنر» (Intrapersonal Intelligence) به توانایی فرد در تمرکز بر خود و خودآگاهی اشاره می‌کند.

افراد با هوش درون فردی بالا قادر هستند به راحتی در درون خود به جستجو بپردازند. آن‌ها می‌توانند احساسات، انگیزه ها و اهداف خود را کشف و تحلیل کنند.

این هوش به شما کمک می‌کند خود را بشناسید، بفهمید در زندگی‌تان به دنبال چه هستید، اهدافتان چیست و برعکس، چه چیزهایی را نمی‌خواهید در زندگی دنبال کنید.

هوش درون فردی یکی از هوش‌های چندگانه‌ای است که گاردنر در نظریهٔ خود معرفی کرده است.

برای آشنایی با انواع دیگر هوش و مشاهدهٔ تست هوش درون فردی روی دکمهٔ زیر کلیک کنید:

هوش درون فردی یکی از هوش‌های هشتگانهٔ نظریهٔ گاردنر است.

از آنجا که این هوش یک مفهوم انتزاعی است، خیلی سخت است که برای آن مثال‌های قابل مشاهده‌ای ارائه داد.

یک مثال عینی از وجود این نوع هوش در افراد «خاطره‌نویسی» است.

نوشتن اتفاقات روزمره در دفترچه خاطرات نشانه‌ای از وجود هوش درون فردی بالا هستند. وقتی افکارتان را روی کاغذ پیاده می‌کنید، می‌توانید عواطف و انگیزه‌هایتان را بهتر بشناسید.

همهٔ انسان ها درجاتی از این نوع هوش را در خود دارند. اما واقعیت این است که خیلی‌ها نمی‌توانند از آن در جهت رشد خود استفاده کنند.

ویژگی های افراد با هوش درون فردی بالا

خودآگاهی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های افراد با هوش درون فردی بالا «درون‌نگری» است. آن‌ها همیشه یک قدم عقب‌تر از خود می ایستند و با دید نقادانه به ارزیابی و تحلیل خود می‌پردازند.

این افراد همیشه در مورد افکار، رفتارها و احساساتشان فکر می‌کنند و انگیزهٔ بالایی برای تغییر جنبه‌های ناخوشایند وجود خود دارند.

البته درون‌نگری را نباید با «خودشیفتگی» اشتباه گرفت. افراد با هوش درون فردی بالا همانطور که به خود اهمیت می‌دهند، به دنیای پیرامونشان هم توجه می کنند. با این تفاوت که مسیر متفاوتی را برای شناخت دنیای بیرون و اطرافیانشان طی می‌کنند.

آن‌ها ابتدا تلاش می‌کنند خود را بشناسند. وقتی فردی بتواند خود را به خوبی بشناسد، شناخت دیگران، سفر به دنیای درون آن‌ها و درک افکار و عواطفشان هم ساده‌ می‌شود.

افراد با هوش درون فردی بالا خودانضباطی بالایی دارند.

خودانضباطی

یکی دیگر از خصوصیات این افراد «خود انضباطی» بالا است. حتماً بین اطرافیانتان افرادی را می‌شناسید که «سختکوش» هستند و «خودانگیزشی» بالایی دارند.

خودانگیزشی به این معناست که آن‌ها برای موفقیت و رسیدن به اهدافشان به دنبال پاداش‌های بیرونی نمی‌گردند و خودشان مسئولیت هدایت خود را بر عهده می‌گیرند.

آن‌ها برای اینکه هر روز برنامهٔ دویدن صبحگاهی خود را اجرا کنند نیاز به دریافت پاداش بیرونی ندارند. بلکه خود به خوبی یاد گرفته‌اند که چطور انگیزه‌شان را حفظ کنند.

این افراد آموخته‌اند چگونه هوش درون فردی خود را تقویت کنند و از آن در جهت رشد خود و کسب موفقیت در زندگی استفاده کنند.

برخی دیگر از ویژگی‌های هوش درون فردی بالا عبارتند از:

  1. تجربه‌های خود را در عمل به کار می‌گیرند.
  2. از تنها بودن و به تنهایی با مسائل کنار آمدن لذت می‌برند.
  3. با اینکه نقاط قوت خود را به خوبی می‌شناسند، در مورد آن‌ها اغراق نمی‌کنند.
  4. مستقل هستند و اعتماد به نفس بالایی دارند.
  5. در کنترل احساسات خود (به ویژه احساس خشم) توانمند هستند.
  6. نسبت به همسالان خود درونگراتر هستند.
  7. از اشتباهات خود درس می‌گیرند.
  8. احساسات و افکار خود را از راه‌های خلاقانه‌ای مثل نوشتن یا موسیقی ابراز می‌کنند.
  9. پیشرفت در زندگی این افراد جایگاه ویژه ای دارد. آن‌ها هر روز به دنبال راه‌های جدیدی برای رشد و توسعهٔ فردی هستند.
  10. انتقادپذیری بالایی دارند.

راه های تقویت هوش درون فردی

برای تقویت این نوع هوش بد نیست زمان‌هایی را در هفته با خودتان وقت بگذرانید و به آنچه که در درون و اطرافتان می‌گذرد فکر کنید.

در دنیای پرمشغلهٔ امروز خیلی‌ها مثل ماشین‌های تمام خودکار عمل می‌کنند!

واقعیت این است که آدم‌ها آنقدر عجله دارند که یادشان می‌رود وقت بگذارند تا افکار، رفتارها، روابط و تعامل‌هایشان را تحلیل کنند.

می‌توانید در برنامهٔ هفتگی‌تان زمان‌هایی را خالی بگذارید و به فعالیت‌هایی برای رشد هوش درون فردی خود بپردازید.

یکی از راه‌های ایجاد تمرکز و افزایش هوش درون فردی «مدیتیشن» است.

قدم زدن در طبیعت، مدیتیشن، یادگیری یک مهارت جدید و روزانه ده الی سی دقیقه فکر کردن از جمله کارهای کوچکی هستند که به رشد هوش درون فردی کمک می‌کنند.

برخی پیشنهادات دیگر برای رشد هوش درون فردی عبارتند از:

۱- فاجعه‌سازی نکنید!

افکار منفی در وجود انسان می‌توانند بسیار آزاردهنده باشد. زمانی را به یاد بیاورید که در حال ارائهٔ یک پروژهٔ کاری یا درسی بودید و ندایی در ذهنتان می‌گفت: «کارم به اندازهٔ کافی خوب نیست! باید بهتر کار می‌کردم!»

افکار منفی به دنبال هم در ذهن جاری می‌شوند و باعث «فاجعه‌ سازی» (Catasrophizing) می‌شود.

فاجعه سازی تفکر غیرمنطقی است که باعث می‌شود همه چیز را در ذهمان بسیار بدتر از چیزی که هست تصور کنیم.

برای مبارزه با افکار منفی:

  • واقع‌بین باشید! همه چیز را همانطور که هست ببینید و پیش‌گویی نکنید. به اینکه «چه اتفاقاتی خواهد افتاد اگر چنین شود؟» فکر نکنید.
  • فاجعه‌سازی نکنید! به جای تمرکز روی بدترین سناریوهای ممکن، به بهترین نتیجه‌ای که می‌توانید به دست آورید فکر کنید.
  • از بازخورد گرفتن (Feedback) نترسید. بازخورد ابزاری برای رشد شما است. از اطرافیان قابل اعتمادتان بخواهید به شما بازخورد دهند. چرا که آن‌ها شما را آنطور که خودتان می‌بینید، نمی‌بینند.
  • بازخوردها را شخصی‌سازی نکنید. اگر بازخورد منفی دریافت کردید، سعی کنید از آن در جهت رشد خود استفاده کنید. برای پیشرفت بالاخره باید از جایی شروع کرد.

۲- خاطراتتان را بنویسید.

نوشتن خاطرات به شما کمک می‌کند اتفاقات اطرافتان را از زاویهٔ دید متفاوتی ببینید. این کار به خودآگاهی شما کمک می‌کند.

می‌توانید از یک دفترچه، وبلاگ یا حتی ضبط کردن صدا برای ثبت وقایع روزمره استفاده کنید.

خاطره‌نویسی یکی از راه‌های تقویت هوش درون فردی است.

۳- مراقب خودت باش!

مراقبت از خود به اندازهٔ مراقبت از دیگران مهم است. تا وقتی که به خودتان اهمیت ندهید، نمی‌توانید به دیگران کمک کنید.

بیشتر افراد موفق در جهان خودمراقبتی را به یک روتین روزانه برای خود تبدیل کرده‌اند.

برای مثال «بیل گیتس» یک هفته را در سال فقط به خودش اختصاص می‌دهد و این هفته را «هفتهٔ تفکر» (Think Week) نامیده است.

تفکر یکی از بهترین توانایی‌های بشر است. استراحت‌های کوتاه در طول روز و فکر کردن می‌تواند به تقویت هوش درون فردی کمک کند.

هوش درون فردی

مهم نیست به چه چیزی فکر می‌کنید. همین که اجازه دهید افکارتان جاری شوند تأثیر فوق‌العادهٔ آن‌ها را می‌بینید.

به خودتان سخت نگیرید! با فعالیت‌های روزمره بسیار کوچک هم می‌توانید از خود مراقبت کنید:

  • تغذیه مناسب و خواب کافی و منظم داشته باشید.
  • تمرین ورزشی روزانه (حتی ده الی بیست دقیقه پیاده‌روی در روز) را در برنامهٔ خود قرار دهید.
  • یاد بگیرید «نه!» بگویید. برای خودتان ارزش قائل باشید. شما قرار نیست دیگران و خواسته‌هایشان را همواره در اولویت قرار دهید.

۴- کتاب بخوانید.

خواندن کتاب‌های رشد و توسعهٔ فردی یا شرکت در کارگاه‌های مرتبط می‌تواند به رشد این هوش کمک کند.

گذشته از تأثیر این کارگاه‌ها روی هوش درون فردی، برقراری ارتباط با دیگران در این کارگاه‌ها به تقویت هوش برون فردی شما هم کمک می‌کنند.

(اگر به دنبال کتاب‌های مناسبی در این حوزه هستید، این مقالهٔ معرفی کتاب را از دست ندهید: بهترین کتابهای توسعه فردی که خوانده‌ام)

۵- ذهن آگاهی و تمرکز

در سال ۱۹۹۸ «استیو جابز» محصولات شرکت اپل را از سیصد و پنجاه به ده محصول کاهش داد. استیو به خوبی می‌دانست که تولید ده محصول عالی و باکیفیت، بهتر از تولید محصولات متوسطی است که ارزش افزوده کمی دارند.

کارهایتان را اولویت‌بندی کنید.

تلاش کنید تنها روی چیزهایی که واقعاً اهمیت دارند تمرکز کنید. وقتی همهٔ کارها را در اولویت قرار می‌دهید و می‌خواهید همزمان روی همهٔ آن‌ها کار کنید، هیچ‌کدام را به خوبی انجام نخواهید داد.

مدیتیشن هم یکی از فعالیت‌هایی است که به ذهن‌آگاهی و تقویت تمرکز کمک می‌کند.

راه‌های تقویت هوش درون فردی

۶- با دیگران تعامل داشته باشید.

توانایی‌های ارتباطی و تعامل با دیگران هم به تقویت هوش درون فردی شما کمک می‌کند.

ارتباط با دیگران باعث می‌شود خود را بهتر بشناسید. وقتی دیگران دربارهٔ شما به خودتان بازخورد می‌دهند، شناختتان از خود بیشتر می‌شود.

تلاش کنید از دیگران در مورد نقاط ضعف و قوت خود و مهارت‌های مختلفی که دارید بازخورد بگیرید. با این کار شما می‌توانید خود را از دریچهٔ چشم دیگران ببینید.

در نتیجه بهتر می‌توانید نیازها و خواسته‌هایتان را درک کنید و بفهمید به دنبال چه چیزهایی در زندگی هستید. تقویت روابط با دیگران نیازمند افزایش «هوش برون فردی» است که معمولاً از آن در کنار هوش درون فردی یاد می‌شود.

۷- «مدل ذهنی رشد» را ایجاد کنید.

همهٔ کارهای گفته شده در این مقاله یک هدف دارند:

«ایجاد مدل ذهنی رشد»

برای اینکه بتوانید با افکار منفی و ندای درونی خود مبارزه کنید و هوش خود را تقویت کنید، باید باور داشته باشید که می‌توانید یاد بگیرید و رشد کنید.

در مورد مدل ذهنی رشد دیدن ویدئوی زیر را توصیه می‌کنیم.

در این ویدئو، «کارل دوک» استاد روانشناسی دانشگاه استنفورد می‌گوید: «شکست پایان راه نیست!» بلکه هر شکست یک پیام برای ما دارد و آن هم این است: «فعلاً وقتش نرسیده!».

این طرز فکر به شما کمک می‌کند تا سرسختی و مقاومت بیشتری برای به دست آوردن موفقیت داشته باشید.

(برای آشنایی بیشتر با کارل دوک و مدل ذهنی می‌توانید مقالهٔ معرفی کتاب طرز فکر این نویسنده را بخوانید.)

شغل مناسب هوش درون فردی

افراد تأثیرگذار بسیاری را در طول تاریخ می‌شناسیم که هوش درون فردی بالایی داشته اند. از مشهورترین این افراد می‌توان به انیشتین، مهاتما گاندی، سقراط، نیچه و فروید اشاره کرد. این افراد با کمک گرفتن از هوش بالای خود توانسته‌اند مسیر تاریخ را تغییر دهند.

برخی رشته‌ها و مشاغل مناسب افرادی که هوش درون فردی دارند عبارتند از:

  • نویسنده / شاعر
  • هنرپیشه
  • دبیر خصوصی
  • فیلسوف
  • کارآفرین
  • مورخ
  • کشاورز
  • مخترع
  • کتاب‌دار
  • روانشناس
  • مشاور
  • محقق
  • رشته‌های علوم دینی و الهیات
  • علوم فلسفی
  • علوم سیاسی
  • حقوق‌ دان
  • پلیس
  • تئوری‌پرداز
مشاغل متناسب با هوش درون فردی بالا

این‌ها تنها نمونه‌ای از مشاغلی بودند که برای افراد با هوش درون‌ فردی بالا مناسب هستند. اما نباید فراموش کنید که مغز انسان تنها با یک نوع هوش کار نمی‌کند. بنابراین حتماً قابلیت این را دارید که علاوه بر مشاغل بالا، در زمینه‌های متنوع دیگری هم کار کنید و موفق شوید.

شما برای تقویت هوش خود از چه راهکارهایی استفاده کرده‌اید؟

5 دیدگاه برای “هوش درون فردی چیست؟ + ۷ راهکار عملی برای تقویت هوش درون فردی

  1. ساجده بالو گفته:

    سلام من آزمون رو انجام دادم. توی نتایج هوش کلامی و درون فردی من یکسان بود حالا چیکار کنم؟ لطفا جواب بدید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *