هوش موسیقیایی چیست؟ (به همراه راهکارهای عملی برای تقویت هوش موسیقیایی)

هوش موسیقیایی گاردنر

در این مقاله می‌خواهیم شما را با یکی دیگر از هوش‌های هشت گانهٔ گاردنر به نام «هوش موسیقیایی» (Musical Intelligence) آشنا کنیم. سال‌ها از ارائهٔ نظریهٔ هوش‌های چندگانه توسط گاردنر می‌گذرد. نظریه‌ای که باورهای پیشین را دربارهٔ هوش به چالش کشید.

تا پیش از ارائهٔ این نظریه، متخصصان حوزهٔ هوش به «هوش عمومی» باور داشتند که از طریق تست‌های استاندارد هوش و با معیار IQ یا ضریب هوشی سنجیده می‌شود. در واقع هوش انسان تنها به همین فاکتور خلاصه می‌شد.

(در مطلب: ضریب هوشی من چند است؟ | راهنمای تفسیر نتیجهٔ تست هوش در مورد هوش عمومی و IQ بیشتر نوشته‌ایم.)

در این مقاله خواهیم خواند:

  • تاریخچهٔ موسیقی
  • هوش موسیقی چیست؟
  • هوش موسیقیایی با مغز انسان چه ارتباطی دارد؟
  • چه افرادی در طول تاریخ به دلیل هوش موسیقیایی بالا شهرت یافته‌اند؟
  • کاربرد هوش موسیقیایی گاردنر چیست؟
  • افرادی که استعداد موسیقیایی دارند دارای چه ویژگی‌هایی هستند؟
  • راه‌ های پرورش هوش موسیقیایی چیست؟
  • ‌‌چه شغلی مناسب افراد با هوش موسیقیایی است؟

برای آشنایی بیشتر با نظریهٔ هوش‌های چندگانه و انجام تست هوش موسیقیایی آنلاین روی دکمهٔ زیر کلیک کنید:

انسان نخستین و موسیقی

موسیقی زبان مشترک جهانی است که به وسیلهٔ آن می‌توان احساس و خلاقیت را ترکیب کرد و پیامی را به شنونده منتقل کرد.

هنوز هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند اولین موسیقی‌ها در طول تاریخ بشر کی و چگونه نواخته شدند. انسان‌شناس‌ها معتقدند که هوش موسیقیایی از ابتدای تاریخ بشر وجود داشته و در نقطهٔ خاصی از مغز جای گرفته است.

هوش موسیقیایی چیست؟

باستان‌شناس‌ها در بررسی‌های خود فلوت‌هایی مربوط به ۴۰ هزار سال قبل را کشف کرده‌اند. نکتهٔ جالب‌تر این است که برخی اکتشافات حکایت از آن دارد که انسان‌های نخستین با سوراخ کردن استخوان‌ حیوانات از آن برای نواختن موسیقی استفاده می‌کردند.

همچنین استفاده از آواز و موسیقی در مراسم‌های مذهبی، آئین‌های جادوگری و جشن‌ها توسط انسان سابقه‌ای طولانی دارد. کاربردی از موسیقی که به نظر می‌رسد یک هدف بسیار مهم دارد: متحد کردن انسان‌ها در گروه‌های اجتماعی.

هوش موسیقیایی چیست؟

هوش موسیقیایی گاردنر میزان درک فرد را از صدا، ریتم، آهنگ و همچنین توانایی او را در ساختن یا نواختن قطعات موسیقی می‌سنجد.

این هوش برخلاف اسمش تنها محدود به موسیقی نمی‌شود. فردی با هوش موسیقیایی بالا لزوماً نباید یک نوازندهٔ حرفه‌ای باشد. همین که فرد بتواند ارتباط عمیقی با صداها و آهنگ‌ها برقرار کند، نشان‌دهندهٔ هوش موسیقیایی بالای اوست.

گاردنر این هوش را با «هوش زبانی کلامی» هم‌راستا می‌داند، با این حال او معتقد است که هوش موسیقیایی با سایر هوش‌های چندگانه تفاوت‌های زیادی دارد.

ارتباط هوش موسیقیایی گاردنر و مغز انسان

این هوش را می‌توان به بخش مشخصی از مغز انسان نسبت داد. نیم‌کرهٔ چپ مغز مسئول کنترل توانایی‌های کلامی است. در حالی که توانایی‌ انسان در موسیقی و درک صداها به نیم‌کرهٔ راست مغز نسبت داده می‌شود.

همانطور که «نوام چامسکی» زبان‌شناس مشهور عقیده دارد که اصول زبان و قدرت تکلم به طور ذاتی در وجود انسان قرار دارد، گاردنر هم معتقد است که انسان از بدو تولد میل ذاتی به موسیقی، ریتم و آهنگ دارد.

ارتباط هوش موسیقیایی و مغز

گاردنر در کتاب خود با عنوان: «هوش‌های چندگانه: افق‌های جدید در تئوری و عمل» از «یهودی منوهین» ویولونیست آمریکایی قرن بیستم یاد می‌کند.

منوهین چنان استعدادی در موسیقی از خود نشان داد که در سن سه سالگی توانست وارد اکستر سمفونیک سن فرانسیسکو شود و در هفت سالگی اولین ارکستر زندهٔ خود را در این گروه اجرا کرد.

گاردنر دربارهٔ منوهین می‌نویسد:

پیشرفت سریع منوهین در نواختن ساز نشان می‌دهد که او از بدو تولد استعدادی ذاتی در زمینهٔ موسیقی داشته است.
زندگی منوهین شاهدی بر وجود رابطه بین بیولوژی و هوش موسیقیایی است.

نواختن موسیقی اثر شگفت‌انگیزی روی مغز انسان می گذارد. مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که موسیقی باعث ایجاد تغییرات ساختاری در مغز و افزایش مادهٔ خاکستری مغز می‌شود.

بسیاری از اساتید موسیقی و روانشناس‌ها می‌گویند موسیقی تأثیر زیادی روی سلامتی و اعتماد به نفس انسان دارد. نتایج تحقیقات نشان داده است که گوش دادن موسیقی کلاسیک برای مغز مفید است، استرس را کاهش می‌دهد، الگوی خواب را بهبود می‌دهد و باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود.

برای اینکه بیشتر با نحوهٔ برخورد مغز با موسیقی آشنا شوید، دیدن ویدئوی زیر را توصیه می‌کنیم.

افراد مشهور تاریخ که هوش موسیقیایی بالایی داشتند

موسیقی‌دان‌های مشهور ایرانی

  • غلامحسین بنان
  • روح الله خالقی
  • محمدرضا شجریان
  • اردشیر کامکار
  • رهی معیری
  • مجید انتظامی
  • محمدرضا لطفی
  • کیهان کلهر
  • حسین علیزاده

موسیقی‌دان‌های مشهور خارجی

  • بتهون
  • موتزارت
  • ویوالدی
  • فردریک شوپن
  • یوزف هایدن

جالب است بدانید که بتهون بسیاری از قطعات برجستهٔ خود را بعد از ناشنوا شدن نواخته است. او به کمک هوش موسیقیایی بالای خود، می‌توانست نت‌های تمام سازهای موسیقی حاضر در ارکستر را در ذهن تصور کند.

رهبر ارکستر یکی از مشاغل مناسب هوش موسیقیایی است.

از کجا بفهمیم هوش موسیقیایی بالایی داریم؟

همانطور که گفتیم هوش موسیقی تنها به توانایی نواختن ساز محدود نمی‌شود. یکی از راه‌های تشخیص این هوش، تست هوش موسیقیایی است که در ابتدای مطلب به آن اشاره شد.

در ادامه برخی از ویژگی‌های افرادی را که استعداد موسیقیایی بالا دارند ذکر می‌کنیم:

  • سبک یادگیری شنیداری دارند (افرادی با سبک یادگیری شنیداری ترجیح می‌دهند از طریق شنیدن و صحبت کردن مطالب را حفظ کنند و با خواندن و نوشتن ارتباط کمتری برقرار می‌کنند.)
  • در تقلید صدا و لحن دیگران مهارت دارند.
  • نسبت به صداهای محیط حساس هستند.
  • از آواز خواندن و رقص لذت می‌برند.
  • خیلی وقت‌ها آوازی را زیر لب می‌خوانند یا سوت می‌زنند.
  • به طیف وسیعی از سبک‌های موسیقی علاقه دارند.
  • کنسرت رفتن جزو سرگرمی‌هایشان است.
  • ترانه‌های جدید را به راحتی به خاطر می‌سپارند.
  • خیلی وقت‌ها با انگشتان دست روی میز ضرب می‌گیرند.
  • در نوشتن قطعات موسیقی و یادگیری سازهای موسیقی جدید استعداد دارند.

راه های تقویت هوش موسیقیایی چیست؟

آیا راهی برای پرورش هوش موسیقیایی وجود دارد؟

یکی از ویژگی‌های نظریهٔ گاردنر این است که هیچ جواب مطلقاً درست یا غلطی وجود ندارد. اگر کسی از هوش طبیعت‌گرای بالایی برخوردار است به این معنا نیست که نمی‌تواند هوش موسیقی بالایی داشته باشد.

این درست است که برخی افراد استعداد موسیقیایی را به طور ذاتی دارند. اما اگر هوش موسیقیایی در شما غالب نیست، راه ‌های بسیاری برای پرورش آن وجود دارد.

تنها چیزی که برای پرورش هوش موسیقیایی به آن احتیاج دارید آموزش دیدن و قرار گرفتن در محیطی است که به تقویت این هوش کمک می‌کند.

راه های تقویت هوش موسیقیایی در مغز

بعضی از راه های تقویت هوش موسیقیایی عبارتند از:

  • بازی های حدس آهنگ
  • شرکت در کنسرت‌ها و تئاترهای موزیکال
  • یادگیری یک ساز موسیقی جدید
  • دانلود قطعات موسیقی مختلف
  • آشنایی با سبک‌ها و ژانرهای جدید موسیقی
  • گوش دادن به صداهای طبیعت
  • تلاش برای تشخیص ریتم و آهنگ یک قطعهٔ موسیقی
  • آشنایی با سازهای مختلف و تشخیص صدای آن‌ها
  • آشنایی با نت‌ها و نوشتن یک قطعهٔ موسیقی
  • ایجاد صداهای آهنگین با وسایل در دسترس

البته این لیست انتهایی ندارد. هرچه بیشتر خود را در معرض صداها و آهنگ‌های مختلف قرار دهید، هوش موسیقیایی‌تان قوی‌تر می‌شود.

شغل مناسب هوش موسیقیایی

  • هماهنگ‌کنندهٔ گروه کر
  • آهنگ‌ساز
  • رهبر گروه ارکستر
  • مجری برنامه‌های موسیقی
  • معلم موسیقی
  • نوازندهٔ گروه موسیقی
  • ناظر ضبط موسیقی
  • خواننده
  • ترانه سرا
  • فروشنده / سازنده سازهای موسیقی
  • منتقد موسیقی
  • صدابردار

‌فهمیدن هوش غالب به شما کمک می‌کند تا بهتر بتوانید مسیر شغلی و زندگی آیندهٔ خود را طراحی کنید. همچنین با یادگیری شیوه‌های پرورش هوش‌های چندگانه می‌توانید توانمندی‌های مختلفی را در خود ایجاد کنید.

برای انتخاب شغل باید به این نکته توجه داشت که هر شغل مجموعه‌ای از مسئولیت‌های مختلف است که هرکدام به یکی از هوش‌های چندگانه مرتبط است.

بنابراین برای موفقیت در شغل دلخواهتان باید به تقویت تمام هوش‌های چندگانه بپردازید.

به نظر شما برای تقویت هوش موسیقیایی چه کارهای دیگری می‌توان انجام داد؟

5 دیدگاه برای “هوش موسیقیایی چیست؟ (به همراه راهکارهای عملی برای تقویت هوش موسیقیایی)

    • اهورا گفته:

      اگر شما این استعداد رو دارید پس باید والدین تون شما رو حمایت کنن امیدوارم موفق باشید

  1. Saba گفته:

    چه جالب بود ، الان یادم اومد اون موقع که مدرسه میرفتم برای اینکه درسامو بهتر یاد بگیرم موقع خوندن بهشون آهنگ میدادم و با ی ریتم خاصی درسامو میخوندم تا حفظ بشم. خیلی فوق العاده بود این تست

  2. اهورا گفته:

    صمیمانه سپاس گذارم‌ از مطالب و تست هوش گاردنر شما ، هوش غالب من موسیقیایی هست و من نوازنده هستم دوست دارم اغلب ساز ها رو یاد بگیرم و به خودم اعتماد دارم توی این راه موفق میشم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *